จากถนนที่มอเตอร์ไซค์วิ่งผ่านกันไม่ขาดสาย พอเดินเข้าประตูวันเหมียว บรรยากาศจะเปลี่ยนเป็นลานต้นไม้ ทางอิฐ และแนวหลังคาที่เรียงลึกเข้าไปด้านใน สถานที่ซึ่งคนเที่ยวรู้จักในชื่อ Temple of Literature แห่งนี้เริ่มสร้างเพื่อยกย่องขงจื๊อในปี 1070 ต่อมาในปี 1076 จึงตั้งก๊วกตื่อย้ามเป็นสถาบันการศึกษาชั้นสูงของเวียดนามยุคราชวงศ์ จุดที่คนมาหยุดมองกันมากคือหอเคววันก๊ากสีแดงและหมู่ศิลาจารึกผู้สอบได้ชั้นสูงบนฐานรูปเต่า ลองเดินให้ครบตามแนวลานจะเห็นว่าพื้นที่เรียนรู้กับพื้นที่บูชาถูกวางสัมพันธ์กันอย่างไร คู่มือนี้รวบรวมข้อมูลจากผู้ดูแลโบราณสถานและการท่องเที่ยวเวียดนาม
เผื่อเวลาราวหนึ่งชั่วโมงครึ่ง เริ่มที่ประตูแล้วเดินตามแนวทางหลักไปยังหอเคววันก๊าก มองหน้าต่างวงกลมของชั้นบนคู่กับเสาหินด้านล่าง แล้วค่อยหามุมถ่ายที่ไม่บังทางเดิน ถ้าเจอกลุ่มนักเรียนหรือคนถ่ายภาพชุดรับปริญญา ให้รอจังหวะที่ลานโล่งขึ้นสักหน่อย จากนั้นเดินต่อไปหมู่จารึก ด้านข้างมีแผ่นคำอธิบายให้ดูว่าชื่อคนและเมืองบ้านเกิดถูกบันทึกไว้อย่างไร จารึกที่เหลือ 82 หลักเป็นหลักฐานการสอบในระบบราชการที่ผู้ดูแลระบุว่าครอบคลุมช่วงปี 1442–1779 ให้ใช้สายตาดูงานแกะและงดจับผิวหินเพื่อช่วยถนอมหลักฐาน
เดินเข้าไปลึกอีกช่วงจะพบพื้นที่บูชาและลานส่วนท้าย ถ้าอยากเข้าใจประวัติการศึกษาของเวียดนามมากขึ้น ลองอ่านป้ายภาษาอังกฤษและเลือกดูนิทรรศการที่เปิดในวันนั้น ไม่จำเป็นต้องรีบถ่ายทุกอาคาร เดินย้อนออกมาทางลานเดิมจะเห็นแสงที่ชายคาเปลี่ยนไปตามช่วงเวลา ฤดูใบไม้ร่วงกับช่วงอากาศเย็นเหมาะกับการเดินลานกลางแจ้ง แต่ควรเช็กอุณหภูมิและฝนใกล้วันเดินทาง หน้าร้อนให้เข้าช่วงเช้า เตรียมน้ำและหยุดพักใต้ร่มไม้ ใครพาผู้สูงอายุมาให้เผื่อขั้นข้ามธรณีประตูและพื้นอิฐที่ไม่เรียบเสมอกัน
หลังชมวันเหมียว จะไปพิพิธภัณฑ์วิจิตรศิลป์เวียดนามใกล้กันก็จัดได้เป็นอีกช่วง โดยตรวจวันเปิดและค่าบัตรแยก ถ้ามีเพียงครึ่งวัน ลองชมวันเหมียวแล้วเลือกมื้อกลางวันในย่านใกล้เคียง ก่อนกลับไปเดินทะเลสาบฮหว่านเกี๊ยมตอนเย็น มื้อที่เข้ากับฮานอยลองเฝอเนื้อหรือเฝอไก่ กินคู่ผักและเครื่องปรุงตามชอบ คนที่อยากชิมบุ๋นจ๋าให้ถามเวลาขายก่อน เพราะหลายร้านเน้นมื้อกลางวัน แวะพักกาแฟไข่ตามทางกลับที่พัก แล้วค่อยเที่ยวต่อ
จัดวันเที่ยวให้พอดี
จากสนามบินนอยไบ ใช้แท็กซี่จากคิว รถรับส่งที่พัก หรือรถบัสสนามบินเข้าใจกลางฮานอย การท่องเที่ยวเวียดนามระบุว่ารถด่วนสาย 86 ผ่านใจกลางเมืองและสิ้นสุดที่สถานีรถไฟฮานอย ให้ตรวจรอบและจุดจอดในวันเดินทาง แล้วต่อรถหรือเดินตามแผนที่ไปวันเหมียวตามจุดที่ลง หากมาจากย่านเมืองเก่าและไปกันหลายคน ใช้แท็กซี่หรือรถเรียกผ่านแอปไปประตูขายบัตรโดยส่งชื่อ Văn Miếu – Quốc Tử Giám ให้คนขับ ก่อนข้ามถนนรอบโบราณสถานให้มองรถทั้งสองทางและใช้จุดข้ามที่จัดไว้ คนที่ลากกระเป๋าเดินทางควรฝากไว้ที่ที่พักก่อน เพราะทางเดินในย่านนี้มีคนและรถใช้พื้นที่ร่วมกันมาก
ดูแผนที่และข้อมูลทางการ
ภาพประกอบสร้างด้วย AI อ้างอิงหอเคววันก๊ากในวันเหมียว
