| ชื่อ | ปราสาทหินพนมวัน |
|---|---|
| หมวด | แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม |
| พื้นที่ | อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา |
| ที่อยู่ | บ้านมะค่า |
| เวลา | เปิดให้เข้าชมทุกวัน ตั้งแต่เวลา 07.00 - 18.00 น. |
ที่นี่เป็นปราสาทขอมที่น่าชมอีกแห่งหนึ่ง สันนิษฐานว่าเดิมก่อสร้างด้วยอิฐในราวพุทธศตวรรษที่ 15 ต่อมาในราวพุทธศตวรรษที่ 18–19 จึงได้สร้างอาคารหินซ้อนทับลงไป จากจารึกที่ค้นพบ เรียกปราสาทแห่งนี้ว่า “เทวาศรม” เป็นศาสนสถานในศาสนาฮินดู ต่อมาจึงได้เปลี่ยนแปลงให้เป็นพุทธสถาน ปัจจุบันแม้จะหักพังไปมาก แต่ยังคงเห็นซากโบราณสถานหลงเหลือเป็นเค้าโครงค่อนข้างชัดเจนเช่น ปรางค์จตุรมุของค์ประธานหลักซึ่งหันหน้าไปทางทิศตะวันออกโดยมีมณฑปอยู่เบื้องหน้าและมีฉนวน (ทางเดิน) เชื่อมต่อระหว่างอาคารทั้งสอง ทางด้านทิศตะวันตกเฉียงใต้ของปรางค์มีอาคารก่อด้วยหินทรายสีแดงเรียกว่า “ปรางค์น้อย” ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปหินขนาดใหญ่ บริเวณโดยรอบปราสาทมีระเบียงคตสร้างด้วยหินทรายและศิลาแลงล้อมเป็นกำแพงอยู่ มีโคปุระ (ประตูทางเข้าเทวสถาน) ก่อสร้างเป็นรูปหอสูงทั้งสี่ทิศ บริเวณรอบนอกปราสาททางด้านทิศตะวันออกห่างจากโบราณสถานเกือบ 300 เมตร มีร่องรอยของคูน้ำและเนินดินเรียกว่า “เนินอรพิม” นอกจากนี้ยังพบศิลาแลงจัดเรียงเป็นแนวคล้ายซากฐานอาคารบนเนินแห่งนี้ด้วย
ปราสาทหินพนมวันเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจสำหรับคนที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ขนาดของโบราณสถานและรายละเอียดของสถาปัตยกรรมขอมที่ยังหลงเหลือให้เห็น ทำให้รู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในยุคโบราณ การเดินชมปรางค์จตุรมุและปรางค์น้อยทำให้เข้าใจถึงความสำคัญของศาสนสถานนี้ได้ดีขึ้น
ประทับใจกับบรรยากาศรอบๆ ปราสาทที่สงบและมีความเป็นธรรมชาติ แม้บางส่วนจะทรุดโทรมไปบ้าง แต่ก็ยังคงเห็นเค้าโครงโบราณสถานที่ชัดเจน การได้เดินชมโคปุระและระเบียงคตช่วยให้เห็นภาพของโบราณสถานในอดีตได้ชัดเจนขึ้น เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ดีสำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์และศิลปะขอม
