ตลาดทุ่งช้าง น่าน (thungchng market NAN)
| ชื่อ | บ่อเกลือสินเธาว์ |
|---|---|
| หมวด | แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม |
| พื้นที่ | อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน |
| เวลา | ทุกวัน 08.00-17.00 น. ปิดช่วงเข้าพรรษา |
| โทรศัพท์ | 0 5477 8062, 09 7920 0429 |
พื้นที่บนยอดเขาสูงเสียดเมฆอย่างอำเภอบ่อเกลือ ไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นแหล่งเกลือที่มีความสำคัญมาแต่โบราณ เมืองน่านเป็นแหล่งเกลือขนาดใหญ่ ส่งเป็นสินค้าออกในภาคเหนือ และแลกเปลี่ยนกับสินค้าที่ชุมชนผลิตไม่ได้ จากกองคาราวานจีนฮ่อจากยูนนาน กวางสี และมณฑลอื่น ๆ ในจีน โดยใช้เส้นทางสิบสองปันนา รัฐฉาน สู่เชียงราย เชียงใหม่ น่าน เมืองสา (อำเภอเวียงสาในปัจจุบัน) และแพร่ รวมทั้งพ่อค้าไทเขินจากเชียงตุง และพ่อค้าวัวชาวไทลื้อจากอำเภอท่าวังผา ในอดีตท้าวพญาในเค้าสนามหลวงได้รับส่วนแบ่งจากส่วยเกลือ นอกจากค่าธรรมเนียม และค่าปรับอื่น ๆ พระยาติโลกราชแห่งเชียงใหม่ยกทัพมาตีน่านก็มุ่งหวังครอบครองบ่อเกลือซึ่งถือเป็นยุทธปัจจัยสำคัญสมัยนั้น บ่อเกลือสำคัญในน่านมี ๒ แห่ง คือบริเวณต้นน้ำว้า ซึ่งมีบ่อเกลือใหญ่ ๒ บ่อ อีกแห่งคือบริเวณต้นน้ำน่าน มีบ่อใหญ่ ๕ บ่อและมีบ่อเล็กบ่อน้อยอีกจำนวนมาก ปัจจุบันชาวบ้านยังคงต้มเกลือด้วยวิธีแบบดั้งเดิม โดยตักน้ำเกลือจากบ่อส่งผ่านมาตามลำไม้ไผ่สู่บ่อพัก ก่อนจะนำน้ำเกลือมาต้มในกะทะใบบัวขนาดใหญ่เคี่ยวจนน้ำงวดแห้ง ใส่ถุงวางขายกันหน้าบ้าน เกลือเมืองน่านไม่มีไอโอดีนเหมือนเกลือทะเลจึงต้องมีการเติมสารไอโอดีนก่อนถึงมือผู้บริโภค บ่อเกลือสินเธาว์ อยู่ห่างจากตัวเมืองน่าน ๘๐ กิโลเมตร ชาวอำเภอบ่อเกลือนอกจากจะมีอาชีพทำนาทำไร่แล้วยังมีอาชีพทำเกลือสินเธาว์อีกด้วย มีแหล่งเกลือสินเธาว์อยู่บนภูเขา (บ่อเกลือจะปิดช่วงเข้าพรรษาเพราะเป็นฤดูฝน)
บ่อเกลือสินเธาว์ที่น่านเป็นสถานที่ที่สะท้อนเรื่องราวประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมได้อย่างน่าสนใจ การได้เห็นวิธีการต้มเกลือแบบดั้งเดิมที่ยังคงรักษาไว้ทำให้รู้สึกเชื่อมโยงกับอดีตของชุมชนอย่างลึกซึ้ง บรรยากาศบนยอดเขาสูงยังช่วยเพิ่มความประทับใจให้กับการเดินทางครั้งนี้
การมาเยือนบ่อเกลือสินเธาว์ทำให้ได้เรียนรู้ความสำคัญของเกลือในประวัติศาสตร์การค้าของภาคเหนือ และยังเห็นวิถีชีวิตของชาวบ้านที่ผสมผสานระหว่างการเกษตรและการผลิตเกลืออย่างลงตัว แม้จะอยู่ในพื้นที่สูงและธรรมชาติสวยงาม แต่ยังคงมีความเรียบง่ายและอบอุ่นในชุมชน
