| ชื่อ | พระที่นั่งเพนียด |
|---|---|
| หมวด | แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม |
| พื้นที่ | ตำบลสวนพริก อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา |
| ที่อยู่ | 74/1 หมู่ 3 |
| เวลา | 08.00-16.00 น. |
| โทรศัพท์ | 08 9484 7144, 08 1821 7065 |
เพนียดแห่งนี้มีขนาดใหญ่มากสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่สำหรับพระมหากษัตริย์เสด็จฯ มาประทับทอดพระเนตรการคล้องช้างหรือจับช้างเถื่อนในเพนียดซึ่งเป็นประเพณีที่ทำกันมาแต่โบราณเพื่อนำช้างมาใช้ประโยชน์ในราชการทั้งในยามปกติและยามสงคราม โดยหมอช้างจะล่อช้างจากนอกพระนครให้เข้ามาในเพนียดแล้วคัดเฉพาะช้างที่ต้องการไว้เพื่อนำไปฝึก หรือในเวลาที่มีแขกบ้านแขกเมืองมาพระมหากษัตริย์ก็จะโปรดให้ทำพิธีคล้องช้างให้ชมทุกครั้งไป เพราะนอกจากจะเป็นการคัดเลือกช้างเพื่อนำมาใช้แล้วยังถือว่าเป็นมหรสพอีกชนิดหนึ่งด้วย การคล้องช้างนี้ทำกันเรื่อยมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) จึงได้เลิกไป พระที่นั่งเพนียดและตัวเพนียดที่เห็นในปัจจุบันนั้นลักษณะเป็นคอกล้อมด้วยซุงทั้งต้น มีปีกกาแยกเป็นรั้วไปสองข้าง รอบเพนียดเป็นกำแพงดินประกอบอิฐเสมอยอดเสา ด้านหลังคอกตรงข้ามแนวปีกกาเป็นพลับพลาที่ประทับซึ่งได้รับการบูรณะเมื่อพ.ศ.2500 และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยยังได้สนับสนุนงบประมาณแก่กรมศิลปากรในปี พ.ศ.2531 เพื่อบูรณะเพนียดให้อยู่ในสภาพเดิมอีกด้วย
พระที่นั่งเพนียดเป็นสถานที่ที่ทำให้รู้สึกถึงความสำคัญของประเพณีคล้องช้างในอดีต บรรยากาศรอบๆ มีความสงบและเต็มไปด้วยเสน่ห์ของสถาปัตยกรรมโบราณที่ได้รับการบูรณะอย่างดี เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทย
รู้สึกประทับใจกับความยิ่งใหญ่ของเพนียดและเรื่องราวเกี่ยวกับการจับช้างที่เคยเป็นประเพณีสำคัญ การเดินชมรอบคอกไม้ซุงและกำแพงดินทำให้เห็นภาพในอดีตได้ชัดเจนขึ้น เป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับการเรียนรู้และพักผ่อนในบรรยากาศที่สงบ
