หมกตุ่น ไชยยะบุรี

หมกตุ่น ไชยยะบุรี: รสเด็ดอาหารพื้นเมืองที่ต้องลิ้มลอง

ถ้าพูดถึงอาหารพื้นเมืองของลาวที่ผม mr.hotsia ต้องยกให้เป็นสุดยอดคือ “หมกตุ่น” อาหารที่หากไม่ได้กินในแขวงไชยบุรีแล้วเหมือนมาไม่ถึงลาวเลยทีเดียว หมกตุ่นเป็นเมนูหมกแบบลาวแท้ๆ ที่ไม่เหมือนหมกของภาคกลางบ้านเรา ซึ่งมักจะใส่กะทิและพริกแดงให้สีสันจัดจ้าน หมกตุ่นของลาวเน้นใช้ข้าวคั่วและสมุนไพรสดๆ หลายชนิด รสชาติกลมกล่อม หอมกลิ่นเครื่องเทศที่ไม่ได้จัดจ้านจนเกินไป แต่กินคู่กับข้าวเหนียวร้อนๆ แล้วมันช่างเข้ากันอย่างไม่น่าเชื่อ

ผมได้มีโอกาสลิ้มลองหมกตุ่นที่ เมืองไชยบุรี หนึ่งในแขวงที่ผมตั้งใจมาสัมผัสวิถีชีวิตและรสชาติอาหารลาวแท้ๆ ซึ่งหมกตุ่นที่นี่ขายในราคาห่อละประมาณ 10,000 กีบ หรือเทียบเป็นเงินไทยก็ประมาณ 40 บาทเท่านั้นเองครับ มีหมกหลายแบบ ทั้งหมกตุ่น หมกเป็ด หมกปลา และหมกไข่ปลา ส่วนตัวผมชอบหมกเป็ดมากเมื่อครั้งที่ไปเยือนแขวงอุดมไชย แต่ครั้งนี้ที่ไชยบุรีกลับไม่มีหมกเป็ดให้เจอ เลยต้องสั่งหมกตุ่นกินแทน ซึ่งก็ยังคงความอร่อยไม่ลดละ

หมกตุ่นในแบบลาวนั้นจะมีความแตกต่างจากห่อหมกของบ้านเราอย่างชัดเจน เพราะจะไม่ใส่กะทิหรือพริกสีแดง แต่จะใส่ข้าวคั่วที่ช่วยเพิ่มกลิ่นหอมและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ และใช้สมุนไพรหลากหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นใบแมงลัก ใบมะกรูด หรือแม้แต่ใบตองในการห่อ สัมผัสความหอมของสมุนไพรเหล่านี้ทำให้ลิ้นเราเต้นรัวทุกคำที่กัดลงไป ผม mr.hotsia แนะนำว่าต้องกินคู่กับข้าวเหนียวร้อนๆ เท่านั้น ถึงจะรู้สึกถึงความกลมกล่อมอย่างแท้จริง

ตลาดและเส้นทางสู่หมกตุ่นไชยบุรี

หมกตุ่นของลาวไม่ได้หากินยากครับ ผมเจอขายทั่วไปตามตลาดเช้า-เย็นของเมืองต่างๆ ในแขวงไชยบุรี ไม่ว่าจะเป็นที่เมือง เมืองเงิน หงสา หรือปากลาย และแน่นอนที่เมืองไชยะบุรีเองก็มีให้เลือกมากมาย แค่เห็นห่อหมกวางเรียงรายตามแผง ก็ต้องถามเจ้าของร้านว่าหมกอะไรบ้าง แล้วลองเลือกชิมไปเรื่อยๆ ได้อรรถรสความเป็นลาวแท้ๆ แบบไม่ต้องกลัวเสียเงินครับ

การเดินทางมายังเมืองไชยบุรีนั้นไม่ยากอย่างที่คิด ผมเองเริ่มต้นจากจังหวัดน่าน ข้ามด่านห้วยโก๋น-น้ำเงิน แล้วนั่งรถประมาณ 3 ชั่วโมงครึ่ง ผ่านเมือง เมืองเงิน และเมืองหงสา ก่อนจะถึงไชยบุรี สภาพถนนดีแต่มีขึ้นเขาลงเขาบ้าง ทำให้การเดินทางสนุกและเห็นวิวทิวทัศน์สองข้างทางแบบชนบทลาวแท้ๆ ซึ่งเป็นเสน่ห์ที่ผม mr.hotsia ชอบมาก

สำหรับใครที่อยากเที่ยวต่อจากไชยบุรี ผมแนะนำให้นั่งรถต่อไปยัง เมืองหงสา หรือจะไป เมืองคอบและเมืองเชียงฮ่อน ที่ตั้งอยู่ในแขวงเดียวกันก็ได้เช่นกัน เส้นทางเหล่านี้จะพาเราไปสัมผัสวิถีชีวิตชาวลาวและวัฒนธรรมไทลื้อที่ยังคงความดั้งเดิมไว้ได้ดีมาก

หมกตุ่นและวิถีชีวิตลาวไชยบุรี

ผม mr.hotsia อยากให้ลองนึกภาพตัวเองเดินตลาดเช้าในเมืองหงสา หรือไชยบุรี ที่เต็มไปด้วยแม่ค้าพ่อค้าชาวลาวท้องถิ่นขายของสด ผักพื้นบ้าน ปลาแดก ปลาแห้ง และแน่นอนว่าหมกตุ่นก็จะถูกวางเรียงรายอยู่ในแผงขายของเป็นปึกๆ กลิ่นหอมของสมุนไพรและข้าวคั่วอบอวลอยู่ในอากาศ มันทำให้ผมรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปสัมผัสตลาดในชนบทของภาคเหนือบ้านเราเลยทีเดียว

นอกจากหมกตุ่นแล้ว ยังมีหมกพริกและหมกปลาให้เลือกอีกด้วย ซึ่งแต่ละอย่างก็จะมีรสชาติและกลิ่นสมุนไพรที่แตกต่างกันไป ผมแนะนำว่าอย่าพลาดลองชิมให้ครบ เพราะทุกแบบคือวิถีชีวิตและภูมิปัญญาการกินของชาวบ้านที่สืบทอดกันมานาน

เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยจาก mr.hotsia

หมกตุ่นที่ไชยบุรีจะขายในราคาที่จับต้องได้ง่ายมาก ที่ห่อละประมาณ 10,000 กีบ หรือราว 40 บาทเท่านั้น ผมเคยลองซื้อกลับมากินที่ที่พัก และแอบพยายามทำตามสูตรที่แม่ค้าสอนบ้าง ซึ่งก็ทำให้รู้เลยว่ารสชาตินี้ถ้าไม่กินที่ต้นตำรับแท้ๆ จะไม่มีวันเหมือนเดิมแน่นอนครับ

สำหรับใครที่สนใจอยากชมบรรยากาศตลาดและวิถีชีวิตของชาวลาวในแขวงไชยบุรี ผมแนะนำให้ลองอ่านบทความ ตลาดเช้าเมืองหงสา ที่ผมเคยเขียนไว้ ซึ่งจะช่วยให้เห็นภาพและเข้าใจบริบทของการกินหมกตุ่นในชุมชนลาวได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ หากอยากรู้เรื่องราวการเดินทางและการใช้ชีวิตในเมืองไชยบุรีแบบเจาะลึก สามารถอ่านต่อได้ที่บทความ สถานีขนส่งไชยบุรี ที่ผมได้บันทึกข้อมูลการเดินทางและเส้นทางต่างๆ ไว้อย่างละเอียด

คลิปแนะนำสำหรับคนรักอาหารและการเดินทาง

ผม mr.hotsia ขอแนะนำคลิปวิดีโอที่เกี่ยวข้องกับอาหารและวิถีชีวิตในแขวงไชยบุรีที่ถ่ายทอดบรรยากาศและรสชาติได้อย่างน่าสนใจ เช่น Xaignabouli food อาหารชาวลาวแขวงไชยบุรี ที่มีอาหารพื้นเมืองต่างๆ รวมถึงหมกตุ่นให้ชมกันแบบใกล้ชิด หรือถ้าชอบการทำอาหารแบบลาวแท้ๆ คลิป คั่วปลาแดก (local laos food in Hong sa) ก็ถือเป็นอีกหนึ่งแรงบันดาลใจที่ดีในการเรียนรู้วัฒนธรรมการกินของคนลาว

ถ้าอยากสัมผัสบรรยากาศการเดินทางในลาวแบบเต็มอิ่ม คลิป ล่องเรือเที่ยวลาว 10: หอมอร่อย ทอดปราร้าใส่ไข่ดาว ที่ผมได้บันทึกไว้ที่เมืองหงสา แขวงไชยบุรี ก็เป็นอีกหนึ่งคลิปที่แนะนำ เพราะอาหารพื้นบ้านลาวและวิถีชีวิตที่นี่จะทำให้คุณหลงรักได้ไม่ยาก

สรุป

หมกตุ่นที่ไชยบุรีไม่ใช่แค่เมนูอาหาร แต่เป็นประสบการณ์การเดินทางที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของชาวลาวอย่างแท้จริง การได้กินหมกตุ่นร้อนๆ ท่ามกลางตลาดเช้า หรือริมถนนเล็กๆ ในเมืองไชยบุรี นั่นคือความสุขของนักเดินทางสายกินอย่างผม mr.hotsia ที่อยากให้ทุกคนลองสัมผัสด้วยตัวเองสักครั้งในชีวิต