เที่ยวปากซัน บริคำไชย

เที่ยวปากซัน แขวงบริคำไชย ประเทศลาว กับ mr.hotsia

น้อยคนนักที่จะรู้ว่าความจริงแล้วเพลง กุหลาบปากซัน ที่เราคุ้นเคยกันนั้น เป็นเพลงของคนลาวที่แต่งขึ้นโดย จำปา ลัดตะนะสะหวัน หรือที่ใช้ชื่อผู้แต่งว่า สุลิวัด เมื่อปี 2502 ในวัยเพียง 24 ปี เพลงนี้ขับร้องครั้งแรกโดยสันติ พิมสุวัน และใน MV ที่ผม mr.hotsia นำมาให้ชมกันด้านล่างนี้ เป็นเวอร์ชั่นลาวขับร้องโดยบัวเงิน ซาพูวง ซึ่งเป็นต้นฉบับที่เต็มไปด้วยความรู้สึกและบรรยากาศของเมืองปากซันแท้ ๆ

ผมเองก็เคยได้ยินแต่ชื่อเพลงโดยที่ไม่รู้จักสถานที่จริง ๆ ว่า “ปากซัน” คือปากของแม่น้ำซันที่ไหลมาบรรจบกับแม่น้ำโขง ณ แขวงบริคำไชย ประเทศลาว ตรงข้ามกับจังหวัดบึงกาฬของไทย ซึ่งผมได้ไปเที่ยวต่อเนื่องจากการเดินทางเปิดจังหวัดใหม่บึงกาฬ และอยากข้ามฝั่งไปสัมผัสบรรยากาศเมืองเล็ก ๆ แห่งนี้ ดูว่ามีเสน่ห์อะไรที่น่าดึงดูดนักท่องเที่ยวไทยอย่างเราบ้าง รวมถึงอยากพิสูจน์ว่ากุหลาบปากซันที่ว่าในเพลงนั้น ยังพอมีให้เห็นอยู่จริงหรือไม่ หรือเป็นเพียงคำเปรียบเปรยสวย ๆ ตามประวัติศาสตร์เพลงที่ผ่านมากว่า 50 ปีแล้ว

บรรยากาศเมืองปากซัน: เมืองเล็ก ๆ ที่สงบเรียบง่าย

พอได้มาเหยียบเมืองปากซันจริง ๆ จินตนาการของผมก็ถูกทลายลงทันที ปากซันเป็นเมืองเล็กกว่าที่คิดมาก ๆ เล็กกว่าซำเหนือหรือหลวงน้ำทาด้วยซ้ำ บ้านเรือนส่วนใหญ่เป็นบ้านไม้แบบดั้งเดิม มีถนนหนทางไม่กว้างขวางและรถที่วิ่งผ่านก็น้อยมาก ดูสงบเงียบเหมือนเมืองที่เวลาหยุดเดิน แต่ที่น่าสนใจคือปากซันเป็นจุดผ่านหลักสำหรับนักท่องเที่ยวไทยและต่างชาติที่มุ่งหน้าไปยังทุ่งไหหินในแขวงหัวพัน (โพนสะหวัน)

ในช่วงที่ผมไปเป็นหน้าฝน ทางไปทุ่งไหหินค่อนข้างทรุดโทรม ทำให้จำนวนนักท่องเที่ยวลดน้อยลงไปมาก ต่างกับหน้าหนาวที่ปากซันจะมีชีวิตชีวาและคึกคักมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

ที่พักในปากซัน: ตัวเลือกหลากหลาย ราคาสบายกระเป๋า

เรื่องที่พักในปากซันนั้น น่าประหลาดใจที่เมืองเล็ก ๆ แบบนี้กลับมีโรงแรมหลายแห่งให้เลือกสรร เท่าที่ผมนับได้มีมากถึงสิบโรงแรมด้วยกัน โรงแรมที่ใหญ่ที่สุดคือ โรงแรมปากซัน (Paksan Hotel) ซึ่งเป็นของนักลงทุนชาวเวียดนาม มีห้องพักทั้งหมด 32 ห้อง พร้อมบริการคาสิโนและนวด ราคาอยู่ที่ประมาณ 5-600 บาทต่อคืน ซึ่งถือว่าค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับมาตรฐานเมืองเล็ก

ผมเลือกพักที่ BK Guesthouse ซึ่งเป็นเกสต์เฮ้าส์เล็ก ๆ ห้องพัดลมราคาแค่คืนละ 180 บาท ห้องกว้างขวางพอสมควร และยังมีบริการเช่ารถจักรยานในราคาครึ่งวัน 40 บาท ถือว่าคุ้มค่ามากสำหรับการขี่จักรยานเที่ยวชมเมืองขนาดเล็กแห่งนี้ในช่วงบ่าย

นอกจากนี้ยังมีโรงแรมที่ผมได้นั่งกินข้าวเปียกเส้นกับเจ้าของโรงแรมชื่อ กงกำแพงเกรสเฮ้าร์ บรรยากาศเป็นกันเอง เหมาะมากสำหรับคนที่ชอบสัมผัสวิถีชีวิตของคนท้องถิ่นแบบใกล้ชิด

วิถีชีวิตและสถานที่น่าสนใจในปากซัน

เมื่อขี่จักรยานเที่ยวรอบเมืองปากซัน สิ่งที่เห็นคือความเรียบง่ายของชีวิตผู้คนในเมืองเล็ก ๆ ที่ยังคงมีวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม บ้านเรือนไม้ริมแม่น้ำซันที่ไหลลงสู่แม่น้ำโขง บรรยากาศริมแม่น้ำช่วงเย็น ๆ เหมาะมากสำหรับนั่งเล่นชมวิวฝั่งไทยที่ตรงข้ามกันไป

แม้ปากซันจะเป็นเมืองทางผ่านเสียมากกว่าที่จะเป็นจุดหมายปลายทาง แต่ก็มีเสน่ห์ในความสงบและความเป็นธรรมชาติที่หาไม่ได้ง่าย ๆ ในเมืองใหญ่ การเดินเล่นชมตลาดเล็ก ๆ และพูดคุยกับชาวบ้านท้องถิ่นทำให้ผมรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในอดีตอย่างแท้จริง

สำหรับกลางคืน ปากซันเงียบสงบ มีดิสโก้เธคหนึ่งแห่งแต่การเดินทางไปค่อนข้างลำบากสำหรับคนไม่มีรถ และผมเองก็ไม่แน่ใจเรื่องความปลอดภัยเท่าไหร่ เลยเลือกพักผ่อนในที่พักของผมมากกว่า

กุหลาบปากซัน: ตำนานหรือความจริง?

เรื่องที่ผมรอคอยที่สุดคือการตามหากุหลาบปากซันตามชื่อเพลง แต่หลังจากเดินทั่วเมือง ผมยังไม่เจอกุหลาบสักต้นเดียวเลย ส่วนสาวปากซันที่เห็นก็เหมือนสาวลาวทั่วไปในแขวงอื่น ๆ ไม่มีอะไรโดดเด่นหรือสวยเป็นพิเศษเหมือนในเพลงที่เปรียบเปรยไว้ว่า "กุหลาบเป็นสีดั่งทอง เมื่อยามแสงส่องจากดวงสุรีย์"

สาวปากซันที่ผมเห็นนั่งปิ้งกล้วยริมแม่น้ำซัน มีความงามแบบเรียบง่าย ไม่มีความอลังการเหมือนในบทเพลง ตรงนี้อาจเป็นคำตอบว่ากุหลาบปากซันเป็นเพียงตำนานหรือคำเปรียบเปรยสวย ๆ ที่เล่าขานต่อกันมาเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ผมยังเชื่อว่าในอนาคต หากมีใครหัวใสปลูกกุหลาบขึ้นที่ปากซัน หรือมีการส่งเสริมการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างจริงจัง ตำนานเพลงกุหลาบปากซันอาจจะกลับมามีชีวิตอีกครั้ง

การเดินทางและเชื่อมต่อกับจังหวัดบึงกาฬ

สำหรับนักท่องเที่ยวไทยที่สนใจจะมาเยือนปากซัน การเดินทางจากจังหวัดบึงกาฬสะดวกสบายมาก ผมแนะนำให้อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับ ขนส่งปากซัน ที่ผมเคยเล่าไว้ในบทความก่อนหน้านี้ รวมถึงการเดินทางเที่ยวจังหวัดบึงกาฬที่มีจุดเชื่อมต่อกับปากซันอย่างลงตัวในหลายเส้นทาง

หลังจากเที่ยวบึงกาฬซึ่งเป็นจังหวัดใหม่ที่เพิ่งแยกตัวออกมาจากหนองคายไม่นาน ผมได้พาเดินชม จังหวัดบึงกาฬ และสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ เช่น ภูทอก ที่อยู่ไม่ไกลจากปากซันมากนัก และยังมีตลาดนัดไทย-ลาวที่บึงกาฬซึ่งมีสีสันน่าเดินมาก หากคุณมาเที่ยวจังหวัดบึงกาฬ อย่าลืมวางแผนเที่ยวปากซันต่อกันด้วยครับ

สรุปประสบการณ์จาก mr.hotsia

ปากซันเป็นเมืองเล็ก ๆ ที่เต็มไปด้วยเรื่องราวและตำนานเพลงกุหลาบปากซันที่ผูกพันกับคนลาว แต่ในความเป็นจริงเมืองนี้ยังคงความสงบ เรียบง่าย เหมาะกับนักเดินทางที่ชอบความสงบและอยากสัมผัสวิถีชีวิตชาวบ้านอย่างแท้จริง

ผม mr.hotsia ขอแนะนำให้คุณลองมาเดินเล่น ชิมอาหารท้องถิ่น พูดคุยกับชาวบ้าน และสำรวจความจริงของกุหลาบปากซันด้วยตัวเอง แล้วคุณจะเข้าใจถึงเสน่ห์ที่แท้จริงของเมืองเล็ก ๆ ริมแม่น้ำโขงแห่งนี้

เรื่องและภาพโดย Mr.Hotsia
สิงหาคม 2553

ชม MV เพลงกุหลาบปากซันต้นฉบับเวอร์ชั่นลาว

ลองฟังและชม MV เพลงกุหลาบปากซันเวอร์ชั่นต้นฉบับที่ผมนำมาฝากกันครับ จะได้สัมผัสบรรยากาศและความรู้สึกของเพลงนี้อย่างเต็มอรรถรส