นางสังขาน สงกรานต์หลวงพระบาง

นางสังขาน สงกรานต์หลวงพระบาง: เทศกาลที่สะท้อนวัฒนธรรมและความงดงามของเมืองมรดกโลก

ถ้าพูดถึงหลวงพระบาง เมืองมรดกโลกที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ของวัดวาอารามเก่าแก่ และวิถีชีวิตชาวลาวที่เรียบง่าย แต่ผม mr.hotsia อยากเล่าให้ฟังถึงอีกหนึ่งสีสันของเทศกาลสงกรานต์หลวงพระบางที่ไม่ค่อยมีคนไทยรู้มากนัก นั่นคือการประกวด นางสังขาน หรือที่เรียกกันว่า “นางสงกรานต์” ของเมืองหลวงพระบาง

ผมเคยได้ยินชื่อ “นางสังขาน” มานาน แต่ก็ไม่เคยรู้ลึกว่าคืออะไร จนมีโอกาสเดินทางไปหลวงพระบางในช่วงสงกรานต์ปี 2554 และได้เห็นกับตาขบวนแห่นางสังขานอย่างใกล้ชิด ตำแหน่งนี้ไม่ใช่แค่การประกวดนางงามธรรมดา แต่เป็นตัวแทนของตำนานท้าวกบิลพรหมที่สำคัญของหลวงพระบาง ผู้ที่ได้รับตำแหน่งนี้จะเป็นผู้ถือหัวของท้าวกบิลพรหมในขบวนแห่ ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ความเป็นมาทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน

สำหรับปี 2554 ผู้ที่ได้รับตำแหน่งนางสังขานคือหมายเลข 8 นางสาวจิตรลดา สุขนิรันดร์ สาวหลวงพระบางแท้ ๆ ที่ได้รับเกียรตินี้ไปครอง ผมได้เห็นภาพนางสังขานปีนี้ขี่ช้างถือปืนและคุมช้างเดินแห่ในถนนสายหลักของเมืองหลวงพระบาง ท่ามกลางนักท่องเที่ยวและชาวลาวที่ร่วมชมและเล่นน้ำสงกรานต์อย่างสนุกสนาน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่นและความสนุกสนานที่ผสมผสานกับความศักดิ์สิทธิ์ของพิธีกรรมโบราณ

เส้นทางและบรรยากาศการเดินทางสู่หลวงพระบาง

สำหรับผมการเดินทางมาหลวงพระบางในครั้งนี้เต็มไปด้วยความทรงจำที่ไม่อาจลืมง่ายๆ ผมเดินทางจากเมืองขัวที่อยู่ไม่ไกลไปยังเมืองงอยด้วยเรือที่แม่น้ำอูสายกว้างและสวยงาม ใช้เวลาราว 5 ชั่วโมง เรือที่นี่เป็นเส้นทางที่นักท่องเที่ยวเริ่มนิยมมากขึ้น เพราะได้เห็นวิวธรรมชาติสองฝั่งแม่น้ำและวิถีชีวิตของชาวบ้าน ซึ่งแตกต่างจากเส้นทางอื่นที่ผมเคยเดินทางมา (อ่านเพิ่มเติมได้ที่ เดินทางไปเมืองงอย)

เมื่อมาถึงหลวงพระบาง ผมพักในย่านที่ไม่ไกลจากแม่น้ำโขงและแม่น้ำคาน ซึ่งบรรยากาศเงียบสงบมาก ต่างจากความวุ่นวายของเมืองท่องเที่ยวทั่วไป ผมเดินสำรวจซอยเล็กซอยน้อย พบบ้านไม้เก่าแก่ที่ยังรักษารูปแบบสถาปัตยกรรมดั้งเดิมไว้ได้อย่างดี (อยากรู้เรื่องเดินเล่นในเมืองหลวงพระบางแนะนำอ่าน เดินไป กินไป เที่ยวไป หลวงพระบาง)

วิถีชีวิตและอาหารพื้นเมืองที่หลวงพระบาง

ในช่วงสงกรานต์ที่หลวงพระบาง ผมได้เห็นคนท้องถิ่นตักบาตรข้าวเหนียวในตอนเช้ากันอย่างเรียบง่าย จากนั้นก็แวะกินข้าวจี่อาหารเช้าของชาวหลวงพระบางที่มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ ข้าวจี่ที่นี่จะต่างจากที่อื่นตรงมีการปรุงรสและใส่เครื่องเคราหลากหลาย ทำให้ได้รสชาติกลมกล่อม (ใครอยากรู้จักข้าวจี่แบบละเอียด อ่านเรื่อง ข้าวจี่ อาหารเช้าของชาวหลวงพระบาง)

กลางวันและเย็นผมเลือกเดินไปยังซอยอาหารราคาถูกในใจกลางเมือง ที่นี่เต็มไปด้วยร้านอาหารลาวแท้ ๆ รวมถึงของทานเล่นและผลไม้สดตามฤดูกาล ที่สำคัญราคาถูกและอร่อยมาก ผมแนะนำให้ลองแหนมเมืองหลวงพระบางที่ขึ้นชื่อเรื่องรสชาติกลมกล่อมและวิธีทำแบบดั้งเดิม (ดูได้ในบทความ แหนมเมือง หลวงพระบาง)

ประสบการณ์สงกรานต์และนางสังขานที่ไม่เหมือนใคร

ในวันประกวดนางสังขาน ผมเดินตามขบวนแห่ตั้งแต่ช่วงเช้าจนถึงช่วงบ่าย นางสังขานแต่ละคนแต่งกายด้วยชุดพื้นเมืองที่สวยงามและวิจิตรบรรจง มีการแสดงความสามารถและรำพื้นเมืองประกอบ บรรยากาศเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะ น้ำเสียงเพลงพื้นเมือง และเสียงดนตรีที่บรรเลงสด ทำให้นักท่องเที่ยวทั้งชาวลาวและต่างประเทศต่างประทับใจและมีส่วนร่วมในการเล่นน้ำสงกรานต์อย่างสนุกสนาน

ความพิเศษของตำแหน่งนางสังขานไม่ได้หมายความเพียงความสวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นใบเบิกทางที่สำคัญในชีวิต เช่นเดียวกับนางสังขานปี 2005 ที่ชื่อว่าตูลี่ ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นนักร้องชื่อดังของลาว เป็นแรงบันดาลใจให้สาว ๆ หลายคนในหลวงพระบาง

การเดินทางและสถานที่น่าสนใจรอบๆ หลวงพระบาง

ถ้าคุณมีเวลามากกว่าหนึ่งวันในหลวงพระบาง ผม mr.hotsia แนะนำให้ลองเที่ยวชมตลาดเช้า ซึ่งเป็นสถานที่ที่คุณจะได้เห็นผัก ผลไม้ และสินค้าพื้นเมืองสดใหม่ รวมถึงอาหารท้องถิ่นที่น่าลองมากมาย (อ่านได้จาก ตลาดเช้า หลวงพระบาง)

นอกจากนี้ยังมีสถานีขนส่งสายใต้หลวงพระบางที่ผมใช้เดินทางไปยังเมืองอื่น ๆ ในลาว เช่น เวียงจันทน์ หรือเมืองซำเหนือ ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อสำคัญสำหรับนักเดินทางที่อยากสำรวจแขวงอื่น ๆ (ดูข้อมูลการเดินทางที่ สถานีขนส่งสายใต้ หลวงพระบาง)

บทสรุปจาก mr.hotsia

สำหรับผมแล้ว เทศกาลนางสังขานในสงกรานต์หลวงพระบาง ไม่ใช่แค่การประกวดนางงามธรรมดา แต่มันคือประสบการณ์ที่ทำให้สัมผัสได้ถึงวัฒนธรรมลึกซึ้ง ความเชื่อ และวิถีชีวิตของชาวหลวงพระบางอย่างแท้จริง เป็นเทศกาลที่ผสมผสานความสนุกสนานของสงกรานต์กับความศรัทธาอย่างลงตัว

ใครที่กำลังวางแผนไปลาว อย่าลืมแวะหลวงพระบางและลองสัมผัสประสบการณ์นี้ด้วยตัวเอง รับรองว่าจะได้ทั้งความประทับใจและความรู้สึกที่หาไม่ได้จากที่ไหน mr.hotsia รับรองครับ!