แบกเป้ลาวใต้ เขมร 18: ดอนสะเลง เกาะคนลาวในเขมร

แบกเป้ลาวใต้ เขมร 18: ดอนสะเลง เกาะคนลาวในเขมร

ผม mr.hotsia เพิ่งมีโอกาสได้ลงเรือข้ามแม่น้ำโขงมุ่งหน้าสู่ “ดอนสะเลง” เกาะเล็ก ๆ ที่ซ่อนตัวอยู่ในเขตประเทศกัมพูชา แต่วิถีชีวิตและวัฒนธรรมยังเต็มไปด้วยกลิ่นอายความเป็นลาวอย่างเข้มข้น ที่นี่จึงเปรียบเสมือน “เกาะคนลาวในเขมร” ซึ่งประสบการณ์ครั้งนี้เป็นอะไรที่ผมอยากเล่าให้ฟังแบบไม่ปรุงแต่ง เพราะมันเต็มไปด้วยความดิบแท้จริงของชีวิตริมโขงในดินแดนที่หลายคนอาจไม่ค่อยรู้จัก

การเดินทางมายังดอนสะเลงสำหรับผมไม่ได้ง่ายเลย ต้องออกจากเมืองใหญ่อย่างปากเซในลาวใต้ แล้วล่องเรือข้ามแม่น้ำโขงที่มีทั้งความกว้างใหญ่และความสงบเงียบ ข้ามไปยังฝั่งกัมพูชาที่ดอนสะเลง ก่อนจะพบกับชุมชนเล็ก ๆ ที่ยังคงรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมเอาไว้อย่างเหนียวแน่น ชาวบ้านส่วนใหญ่ที่นี่พูดภาษาลาวได้อย่างคล่องแคล่ว และวิถีชีวิตประจำวันก็แทบไม่แตกต่างกับฝั่งลาวเลย

ในวันที่ผมไปถึง ดอนสะเลงยังคงเงียบสงบ แต่เต็มไปด้วยกลิ่นอายของความอบอุ่นจากผู้คนที่นี่ ผมเดินตามถนนดินเล็ก ๆ ผ่านบ้านไม้แบบเรียบง่ายที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำ ทุกหลังคามุงด้วยสังกะสีหรือใบจากที่ยังคงใช้กันอย่างแพร่หลาย บรรยากาศชวนให้นึกถึงหมู่บ้านริมโขงในลาวใต้ที่ผมเคยไปเยือน ล่องเรือเที่ยวลาว 3 ที่เมืองหงสา

อาหารการกินในดอนสะเลงก็เป็นอีกหนึ่งเสน่ห์ที่ผมประทับใจมาก ร้านเล็ก ๆ ริมทางมีเมนูพื้นบ้านที่คุ้นเคย เช่น ไก่ย่างสมุนไพร ตำลาวรสจัด และข้าวเหนียวที่หุงใหม่ ๆ รสชาติกลมกล่อมมาก นอกจากนี้ยังมีปลาจากแม่น้ำโขงที่ชาวบ้านจับได้สด ๆ เป็นวัตถุดิบหลักในการปรุงอาหาร หลายมื้อผมได้ลิ้มรสแกงปลาและลาบปลาที่รสชาติเข้มข้นจนแทบลืมไม่ลง

ตลาดชุมชนที่ดอนสะเลงก็เป็นอีกจุดที่ผมไม่พลาดเข้าไปสัมผัส ที่นี่ผู้คนจะมารวมตัวกันตั้งแต่เช้าตรู่เพื่อแลกเปลี่ยนสินค้าและผลผลิตทางการเกษตร มีผักพื้นบ้าน ผลไม้ตามฤดูกาล และของสดจากแม่น้ำโขง ผมได้ลองชิมผลไม้แปลกตาและได้พูดคุยกับแม่ค้าในตลาดที่เล่าเรื่องราวชีวิตและความผูกพันของคนลาวกับแม่น้ำโขงอย่างซาบซึ้ง ทำให้นึกถึงตลาดเช้าที่เมืองชะนะครามในลาวที่เคยไป อาหารเช้าที่เมืองชะนะคราม ลาว ซึ่งบรรยากาศและรสชาติอาหารแบบนี้แทบไม่ต่างกันเลย

นอกจากเรื่องอาหารและตลาดแล้ว วิถีชีวิตที่ดอนสะเลงยังคงดำเนินไปอย่างเรียบง่าย ผู้คนที่นี่ยังคงใช้เรือไม้เป็นพาหนะหลักในการเดินทางและหาปลา การล่องเรือจับปลากางข่าย หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า “ปลาเพี้ย” เป็นกิจกรรมประจำวันที่ช่วยเลี้ยงชีพชุมชนได้อย่างยั่งยืน ผมได้มีโอกาสนั่งเรือไปกับชาวบ้านในช่วงเช้า เห็นการทำงานร่วมกันอย่างเป็นธรรมชาติ และความรักในแม่น้ำโขงที่ไม่เคยจางลง ล่องเรือเที่ยวลาว 3 นั้นมีหลายฉากที่ทำให้ผมนึกถึงความใกล้ชิดแบบนี้

สำหรับใครที่สนใจจะมาเยือนดอนสะเลง ผมแนะนำให้เตรียมใจมาแบบเปิดกว้าง เพราะที่นี่ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกทันสมัยเหมือนเมืองใหญ่ แต่สิ่งที่คุณจะได้รับกลับไปคือความรู้สึก “เข้าถึง” วิถีชีวิตคนลาวในสภาพแวดล้อมที่แตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง เป็นการเดินทางที่ลึกซึ้งกว่าการท่องเที่ยวทั่วไปอย่างมาก

หนึ่งในความประทับใจสุดท้ายที่ผมอยากเล่า คือความสัมพันธ์ข้ามพรมแดนระหว่างลาวใต้กับกัมพูชา ที่ดอนสะเลงเป็นตัวอย่างชัดเจนของการผสมผสานวัฒนธรรมและภาษาที่ไม่มีเส้นแบ่งชัดเจน การพูดคุยแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมอาหารและวิถีชีวิตยังคงดำเนินต่อไปอย่างสงบสุข และผมเชื่อว่าประสบการณ์แบบนี้หาได้ยากในโลกยุคปัจจุบัน

หากคุณชอบสำรวจเส้นทางที่ยังไม่ค่อยมีคนไปเยือน หรืออยากสัมผัสชีวิตคนลาวในมิติใหม่ ๆ ดอนสะเลงคือจุดหมายที่ผม mr.hotsia ยืนยันว่าคุ้มค่าทุกก้าวเดิน และถ้าอยากต่อยอดความรู้สึกนี้ ผมขอแนะนำให้ลองติดตามเรื่องราวการเดินทางล่องเรือในแม่น้ำโขงที่ผมเคยเขียนไว้ เช่น ล่องเรือเที่ยวลาว 3 หรือถ้าชอบอาหารพื้นบ้านลาวแท้ ๆ ก็ลองอ่าน ล่องเรือเที่ยวลาว 17 ที่ผมได้ลงลึกเรื่องแกงบอกชักขมุ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสูตรอาหารพื้นบ้านที่คุณจะประทับใจไม่แพ้กัน

สุดท้ายนี้ การเดินทางไปดอนสะเลงคือการค้นพบ “ความเป็นลาว” ที่ข้ามพรมแดน และเป็นประสบการณ์ที่ผม mr.hotsia อยากให้ทุกคนได้ลองสัมผัสด้วยตัวเองสักครั้งในชีวิต