มะเม่า(Cockroach berry)

มะเม่า (Cockroach Berry) ผลไม้พื้นบ้านที่น่าค้นหาในตลาดเช้าบึงกาฬ

ถ้าพูดถึงตลาดเช้าในจังหวัดบึงกาฬ หนึ่งในของแปลกที่ผม mr.hotsia ได้มีโอกาสเดินเล่นและสัมผัสกับวิถีชีวิตชาวบ้านท้องถิ่น คือผลไม้ที่ชื่อว่า “มะเม่า” หรือที่หลายคนเรียกกันในภาษาอังกฤษว่า “Cockroach berry” เจ้าไม้พุ่มเล็กต้นนี้ไม่ค่อยมีใครรู้จักกว้างขวางนัก แต่มันมีเสน่ห์เฉพาะตัวที่ผมไม่อยากให้คุณพลาดที่จะลองค้นหาและสัมผัสด้วยตัวเอง

มะเม่าเป็นพืชไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงได้ประมาณ 20 เมตร เปลือกของต้นจะเป็นสีน้ำตาลเทา แตกเป็นสะเก็ดเล็กๆ กิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขนสั้นนุ่มสีน้ำตาล ลักษณะใบเป็นใบเดี่ยว เรียงสลับในระนาบเดียวกัน ใบมีรูปไข่ถึงรูปรี ขนาดกว้าง 3.5-4.5 เซนติเมตร ยาว 5-7 เซนติเมตร ปลายใบมนกลมหรือแหลมเล็กน้อย โคนใบมนหรือเว้าเล็กน้อย ขอบใบเรียบ ผิวใบเกลี้ยงหรือมีขนเล็กน้อยตามเส้นใบและด้านหลังใบ ใบบางคล้ายกระดาษหรือกึ่งหนาคล้ายแผ่นหนัง เส้นแขนงใบมีประมาณ 5-8 เส้นต่อข้าง เส้นใบย่อยแบบร่างแหชัดเจน ก้านใบสั้นประมาณ 0.5-1 เซนติเมตร มีขนประปราย

เดินตลาดเช้า รู้จักมะเม่าที่ตลาดบึงกาฬ

ตลาดเช้าบึงกาฬที่ผมเดินเล่นในวันนั้น เป็นตลาดที่รวมของสด ผัก ผลไม้ พืชสมุนไพรหลากหลายชนิด และมะเม่าก็เป็นหนึ่งในของที่หาได้ในตลาดนี้ ตลาดตั้งอยู่ริมถนนสายหลักของเมือง เลยตลาดไปไม่ไกลก็จะเจอวิวแม่น้ำโขงที่ไหลผ่าน จังหวัดบึงกาฬเป็นจังหวัดที่ยังคงความเป็นธรรมชาติสูง ผู้คนใช้ชีวิตเรียบง่ายและยังคงรักษาวิถีเดิมไว้ได้อย่างดี

มะเม่าจะออกดอกเป็นช่อเล็กๆ สีเขียว อยู่ตามซอกใบใกล้ยอดและปลายกิ่ง ดอกแยกเพศอยู่ต่างต้น โดยดอกเพศผู้จะมีช่อดอกยาว 4-6 เซนติเมตร มีขนสั้นนุ่มสีน้ำตาลแดง ดอกเพศผู้มีขนาดเล็กมาก กลีบเลี้ยงแยกจากกัน รูปคล้ายสามเหลี่ยม ก้านชูอับเรณูสีขาวมีขน ดอกเพศเมียจะมีเกสรที่เป็นหมันและมีขนสั้นนุ่ม ปลายเกสรแยกเป็น 3 แฉก มีความสวยงามของธรรมชาติเล็กๆ ที่ผมมักจะชอบสังเกตเวลาท่องเที่ยวและเดินตามตลาดท้องถิ่นต่างๆ

รสชาติและการนำมะเม่าไปใช้

สำหรับรสชาติของผลมะเม่า ผมลองชิมแล้วพบว่ามันมีความหวานอมเปรี้ยวคล้ายกับผลไม้เล็กๆ ทั่วไปที่ปลูกในพื้นที่เขตร้อน ผลไม่ใหญ่มากนักแต่กินแล้วสดชื่นดี เหมาะกับการนำไปทำเป็นของว่างหรือเครื่องดื่มสมุนไพรพื้นบ้าน มีคนในพื้นที่บอกว่าเปลือกและใบของมะเม่าสามารถนำไปใช้ประโยชน์ทางสมุนไพรได้ด้วย แต่ผมยังไม่ได้ลองศึกษาลึกมากนัก

ถ้าใครสนใจอยากลองไปสัมผัสวิถีชุมชนและเดินตลาดที่มีของแปลกอย่างมะเม่า ผมแนะนำให้ไปที่ตลาดเช้าในจังหวัดบึงกาฬ ซึ่งเป็นแหล่งรวมความหลากหลายของพืชผักผลไม้ท้องถิ่น รวมถึงยังมีอาหารพื้นบ้านให้ลองชิมด้วย ที่นี่เหมาะกับคนที่ชอบเดินตลาด ชอบสัมผัสวิถีชีวิตและชอบของสดใหม่จากสวน

เชื่อมโยงกับประสบการณ์ท่องเที่ยวอื่นๆ ในบริเวณใกล้เคียง

ถ้าอยากต่อยอดทริปเดินตลาดแนะนำลองดูทัวร์ที่ ทัวร์เซ็นเตอร์หมีเทอ จังหวัดเตี่ยนยาง ที่ผมเคยเขียนไว้ ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากแม่น้ำโขงที่บึงกาฬมากนัก ที่นั่นมีทัวร์ล่องเรือชมสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขง มีวิถีชีวิตชาวน้ำที่น่าสนใจมาก และถ้าใครชอบเดินตลาดลองแวะชมตลาดปลา ปลานอร์ยางจิน ในเกาหลีใต้ซึ่งผมเคยไปมาแล้ว ก็จะได้เห็นบรรยากาศตลาดสดที่คึกคักคนละสไตล์กัน

สำหรับคนที่ชอบที่พักราคาย่อมเยาแต่คุณภาพดี ผมเคยแนะนำที่พักในหลายประเทศ เช่น โรงแรมถูกและดีในเกาหลีใต้ หรือถ้าอยากลองพักในบรรยากาศเกรสเฮาส์แบบสบายๆ แนะนำ บ้านเสลาเกรสเฮ้าส์กลางนิมมานเหมินทร์ ที่เชียงใหม่ ที่ผมเคยพักแล้วประทับใจมาก

สรุปความประทับใจจาก mr.hotsia

มะเม่าไม่ใช่แค่ผลไม้ธรรมดา แต่มันคือประตูเล็กๆ ที่พาเราเข้าไปสัมผัสวิถีชีวิตเรียบง่ายของคนในชนบทภาคอีสานที่จังหวัดบึงกาฬ การเดินตลาดเช้า การพูดคุยกับพ่อค้าแม่ค้า การได้เห็นพืชพันธุ์แปลกตา และการได้ชิมผลไม้ที่ไม่ค่อยมีใครรู้จัก เหล่านี้คือเสน่ห์ของการเดินทางในมุมที่คนทั่วไปอาจมองข้าม

ถ้าคุณเป็นคนที่ชอบเดินตลาด ชอบค้นหาของแปลก รวมถึงชอบเรียนรู้ธรรมชาติและวัฒนธรรมพื้นบ้าน ผม mr.hotsia แนะนำให้ลองไปสัมผัสมะเม่าที่ตลาดเช้าบึงกาฬดูสักครั้ง รับรองว่าคุณจะได้เรื่องราวใหม่ๆ กลับมาฝากเพื่อนๆ อย่างแน่นอน

สำหรับข้อมูลเพิ่มเติม ผมมีคลิปวิดีโอที่เดินตลาดจริง และเก็บภาพมะเม่าไว้อย่างละเอียด คุณสามารถดูได้ที่ มะเม่า (Cockroach berry) ไม้พื้นบ้านที่ตลาดเช้าบึงกาฬ ซึ่งจะช่วยให้คุณเห็นภาพบรรยากาศจริงจากสนามของผม mr.hotsia อย่างแท้จริง