คนยอง

คนยอง: เส้นทางชีวิตและรากเหง้าของชาวไทลื้อในเมืองเหนือ

ผม mr.hotsia เองเคยได้มีโอกาสเดินทางไปสัมผัสวิถีชีวิตของ คนยอง หรือที่หลายคนอาจไม่ค่อยรู้จักนักว่าแท้จริงแล้วคือชาวไทลื้อกลุ่มหนึ่งที่อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในภาคเหนือของประเทศไทย โดยเฉพาะในจังหวัดอย่างลำพูน เชียงใหม่ เชียงราย และน่าน ซึ่งประวัติศาสตร์ของคนยองนั้นเชื่อมโยงกับดินแดนสิบสองปันนาในมณฑลยูนนานของจีน รวมถึงรัฐฉานของประเทศพม่า

ย้อนกลับไปในสมัยรัชกาลที่ 1 เมื่อกว่า 200 ปีก่อน ชาวเมืองยองจำนวนมากได้อพยพเข้ามาตั้งรกรากในดินแดนล้านนา ด้วยนโยบาย “เก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมือง” เพื่อฟื้นฟูความเจริญและความมั่นคงของอาณาจักรหลังจากที่ถูกพม่ายึดครองมาเป็นเวลานาน ผมเองได้ฟังเรื่องราวนี้จากชาวบ้านในลำพูนที่เล่าถึงบรรพบุรุษของพวกเขาที่เคยเดินทางข้ามภูเขาและลำธารมากมาย เพื่อตั้งถิ่นฐานใหม่ในเมืองที่เคยร้างและถูกทิ้งร้างไว้

วิถีชีวิตและวัฒนธรรมของคนยองในปัจจุบัน

เมื่อได้เดินทางไปเยือนชุมชนคนยองในลำพูน ผมพบว่าพวกเขายังคงรักษาขนบธรรมเนียมและภาษาของตนเองไว้อย่างเหนียวแน่น แม้ว่าจะผสมผสานกับวัฒนธรรมล้านนาโดยรอบอย่างกลมกลืน โดยเฉพาะเรื่องของการแต่งกายแบบไทลื้อที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ทั้งลวดลายผ้าซิ่นและการประดับตกแต่งที่บ่งบอกถึงรากเหง้าทางวัฒนธรรม

ในช่วงเทศกาลสำคัญอย่างปีใหม่เมืองหรือประเพณียี่เป็ง ผมได้มีโอกาสร่วมงานลอยโคมกับชาวบ้านคนยองในลำพูน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่นและความศรัทธา การได้เห็นโคมลอย Konming lantern ลอยขึ้นสู่ท้องฟ้ายามค่ำคืน ทำให้ผมซาบซึ้งกับความงดงามและความหมายลึกซึ้งของวัฒนธรรมที่พวกเขายังคงรักษาไว้ไม่ให้เลือนหาย อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการลอยโคมยี่เป็ง

การเดินทางและการเข้าถึงชุมชนคนยอง

สำหรับนักเดินทางที่สนใจจะไปสัมผัสวิถีชีวิตคนยองในจังหวัดลำพูนหรือเชียงใหม่ การเดินทางไม่ยากเลยครับ ผมแนะนำให้เดินทางโดยรถยนต์หรือรถตู้จากเชียงใหม่ไปยังลำพูนซึ่งใช้เวลาราว 30-40 นาที จากนั้นสามารถใช้บริการรถสองแถวหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างเพื่อเข้าสู่ชุมชนที่ตั้งอยู่ตามลุ่มน้ำแม่ทาและน้ำแม่ปิง

ระหว่างทางผมเองยังได้แวะพักที่ บ้านเสลา เกรสเฮ้าส์กลางนิมมานเหมินทร์ ในเชียงใหม่ โรงแรมเกรสเฮาส์ที่ผมเคยพักและประทับใจมาก ด้วยราคาที่เหมาะสมและทำเลที่สะดวกต่อการเดินทางไปยังแหล่งของกินและแหล่งท่องเที่ยวในเมืองเชียงใหม่ ถือเป็นฐานที่ดีสำหรับการออกเดินทางไปยังชุมชนคนยองและสถานที่อื่นๆ ในแถบนี้

อาหารพื้นบ้านและตลาดท้องถิ่น

เมื่อพูดถึงการเที่ยวแบบ mr.hotsia สิ่งที่ขาดไม่ได้คือการลิ้มลองอาหารท้องถิ่นของคนยอง ที่ผมได้ลองชิมแล้วประทับใจมากคืออาหารพื้นบ้านที่ใช้วัตถุดิบสดใหม่จากท้องถิ่น เช่น ข้าวเหนียวกับน้ำพริกตาแดง ไก่ย่างสมุนไพร และแกงฮังเลที่มีรสชาติกลมกล่อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาหารที่มีรสจัดจ้านแบบไทลื้อ ซึ่งผสมผสานรสชาติไทยเหนือและพม่าไว้ได้อย่างลงตัว

นอกจากนี้ผมยังได้ไปเดินตลาดสดในลำพูน ที่นี่เป็นแหล่งรวมของสดและอาหารพื้นเมืองหลากหลายชนิด คุณจะได้เห็นทั้งผักผลไม้พื้นบ้าน ปลาแม่น้ำ และของป่า ที่สำคัญราคาถูกและบรรยากาศเป็นกันเอง เหมาะสำหรับคนที่อยากสัมผัสวิถีชีวิตจริงของชาวบ้านในพื้นที่

เชื่อมโยงกับการท่องเที่ยวในบริเวณใกล้เคียง

ถ้าคุณผู้อ่านสนใจเที่ยวต่อในบริเวณใกล้เคียง ผมขอแนะนำ ทัวร์เที่ยวหมีเทอ จังหวัดเตี่ยนยาง ซึ่งเป็นทัวร์ที่มีชื่อเสียงในฝั่งประเทศเวียดนาม แม้จะอยู่ไกลออกไป แต่ถ้าชอบท่องเที่ยวแบบแม่น้ำและธรรมชาติ ผมว่าเป็นตัวเลือกที่น่าสนใจ หรือถ้าชอบเที่ยวต่างประเทศแบบประหยัด ผมเคยแนะนำ โรงแรมถูกและดีในเกาหลีใต้ ที่สะดวกสบายและเหมาะกับนักเดินทางแบบผม

สุดท้ายนี้ การเดินทางไปสัมผัสวิถีชีวิตของคนยองไม่ได้เป็นเพียงแค่การไปดูวัฒนธรรมหรือสถานที่ แต่เป็นการเข้าใจรากเหง้าของผู้คนที่อยู่คู่เมืองเหนือของเรามานานหลายชั่วอายุคน สำหรับผม mr.hotsia แล้ว การเดินทางแบบนี้ทำให้รู้สึกว่าทุกก้าวที่เราเดินมีเรื่องเล่ารอให้เราเข้าไปสัมผัสและเรียนรู้ไม่รู้จบ

ถ้าอยากดูบรรยากาศและเรื่องราวเพิ่มเติมของคนยอง สามารถชมวิดีโอจากผมได้ที่นี่ครับ คนยอง - ชาวไทยองในล้านนา