ทำปลา อูรักลาโวยจ (Urak Lawoi') หรือ อูรักลาโว้ย

ทำปลา อูรักลาโวยจ (Urak Lawoi') หรือ อูรักลาโว้ย: วิถีชาวเลริมทะเลที่หาดราไวย์

ถ้าพูดถึงชาวเลในภาคใต้ของประเทศไทย ชื่อของ อูรักลาโวยจ (Urak Lawoi') หรือที่ชาวบ้านมักเรียกกันติดปากว่า “อูรักลาโว้ย” คือหนึ่งในวิถีชีวิตดั้งเดิมที่ยังคงหลงเหลืออยู่จนถึงปัจจุบัน ผม mr.hotsia มีโอกาสได้เดินทางไปสัมผัสกับชาวอูรักลาโวยจ ที่อาศัยอยู่แถบเกาะสิเหร่และหาดราไวย์ จังหวัดภูเก็ต ซึ่งเป็นถิ่นฐานสำคัญของพวกเขา และยังแผ่ขยายไปถึงทางใต้ของเกาะพีพีดอนด้วย

สำหรับผม การได้เห็นวิถีชีวิตของชาวอูรักลาโวยจ เป็นมากกว่าการเที่ยวชมธรรมชาติหรือทะเลสวยๆ แต่มันคือการได้สัมผัสกับวัฒนธรรมดั้งเดิมที่เชื่อมโยงกับทะเลอย่างลึกซึ้งและจริงใจ ที่นี่พวกเขายังคงใช้วิธีทำปลาที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ซึ่งเรียกว่า “ทำปลา อูรักลาโวยจ” เป็นภูมิปัญญาชาวเลที่ผสมผสานระหว่างการจับปลาและการถนอมอาหารอย่างเป็นธรรมชาติ

วิธีการทำปลาแบบอูรักลาโวยจ ที่ผมได้เห็นกับตา

ระหว่างที่ผมเดินทางไปที่หมู่บ้านอูรักลาโวยจบนเกาะสิเหร่ ผมได้มีโอกาสร่วมกิจกรรมทำปลากับชาวบ้านโดยตรง ขั้นตอนแรกคือการเลือกปลาสดจากทะเล ซึ่งพวกเขาจะใช้เรือเล็กหาปลากลางทะเลอันดามันเมื่อเช้าตรู่ หลังจากนั้นปลาจะถูกนำมาทำความสะอาดอย่างพิถีพิถัน ก่อนนำไปผ่านกระบวนการหมักด้วยเกลือและสมุนไพรพื้นบ้านบางชนิด

สิ่งที่ผมชอบมากคือการที่พวกเขาไม่ใช้สารเคมีใดๆ ทั้งสิ้น ความเค็มและรสชาติของปลาเกิดจากการหมักเองตามธรรมชาติ ทำให้ปลาอูรักลาโวยจมีรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ กลิ่นหอม และเนื้อสัมผัสที่นุ่มนวล ไม่เหมือนกับปลาหมักทั่วไปที่เจอในตลาด

นอกจากนั้น ชาวอูรักลาโวยจจะนำปลาที่หมักแล้วไปตากแดด เพื่อให้ปลาแห้งและเก็บรักษาได้นาน พวกเขาใช้วิธีนี้เพื่อสำรองอาหารในช่วงที่ทะเลไม่อำนวย ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่น่าสนใจมากสำหรับนักเดินทางอย่างผมที่ชอบเรียนรู้วัฒนธรรมการกินของชาวบ้าน

ชุมชนอูรักลาโวยจ: มากกว่าแค่การทำปลา

ชาวอูรักลาโวยจไม่ได้มีแค่ภูมิปัญญาเรื่องการทำปลาเท่านั้น แต่พวกเขายังมีวิถีชีวิตที่ผูกพันกับทะเลในทุกมิติ ตั้งแต่การหาปลา การเดินเรือ การทำเครื่องมือประมง ไปจนถึงการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ซึ่งผมได้มีโอกาสพูดคุยกับหัวหน้าชุมชนที่เล่าให้ฟังว่า ชาวเลกลุ่มนี้พยายามรักษาสิ่งแวดล้อมและความสมบูรณ์ของทะเลอย่างต่อเนื่อง

ผมได้เห็นว่าที่หมู่บ้านอูรักลาโวยจ มีการจัดกิจกรรมสอนเด็กๆ ให้รู้จักวัฒนธรรมชาวเล และให้ความรู้เรื่องการอนุรักษ์ทะเล เพื่อให้รุ่นต่อไปยังคงรักษาวิถีชีวิตนี้ไว้ได้อย่างยั่งยืน

เดินทางง่าย ๆ สู่แหล่งเรียนรู้ชาวเล

สำหรับนักท่องเที่ยวที่อยากสัมผัสวิถีชาวเลแบบผม การเดินทางไปยังหมู่บ้านอูรักลาโวยจที่หาดราไวย์ จังหวัดภูเก็ตไม่ยากเลยครับ คุณสามารถนั่งรถจากตัวเมืองภูเก็ตใช้เวลาประมาณ 30 นาที ก็ถึงที่หมายแล้ว ที่นี่นอกจากจะได้เรียนรู้การทำปลาแล้วยังสามารถเดินเล่นชายหาด ชมวิถีชีวิตชุมชน และลิ้มลองอาหารทะเลสดๆ จากชาวบ้านได้อีกด้วย

ถ้าคุณสนใจเรื่องทัวร์ธรรมชาติและวัฒนธรรมในพื้นที่ใกล้เคียง ผมขอแนะนำให้ลองดู ทัวร์เที่ยวหมีเทอ จังหวัดเตี่ยนยาง(my tho tour) ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเส้นทางที่น่าสนใจสำหรับคนที่ชอบเรียนรู้วิถีชีวิตริมแม่น้ำและชุมชนท้องถิ่นในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

คลิปวิดีโอแนะนำ: ทำปลา อูรักลาโวยจ

สำหรับคนที่อยากเห็นภาพชัดๆ ของการทำปลาแบบชาวอูรักลาโวยจ ผมแนะนำคลิปวิดีโอที่ผมเจอบน YouTube ซึ่งบันทึกวิธีการและขั้นตอนต่างๆ อย่างละเอียด และมีบรรยากาศของชุมชนชาวเลให้เห็นอย่างใกล้ชิด สามารถชมได้ที่นี่ ทำปลา อูรักลาโวยจ (Urak Lawoi') ครับ

บทส่งท้ายจาก mr.hotsia

การได้สัมผัสกับวิถีชีวิตของชาวอูรักลาโวยจครั้งนี้ ทำให้ผมรู้สึกว่า “การเดินทาง” ไม่ใช่แค่การไปเที่ยวที่สวยๆ หรือถ่ายรูปลงโซเชียล แต่คือการเข้าใจและเรียนรู้วิถีชีวิตของคนท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง รวมถึงการเคารพและอนุรักษ์สิ่งที่เขามีอยู่ หากใครได้มีโอกาสมาเยือนภูเก็ต หรือเกาะพีพี อย่าลืมแวะไปสัมผัสวิถีชาวเลกลุ่มนี้นะครับ รับรองว่าคุณจะได้ประสบการณ์ที่แตกต่างและทรงคุณค่ากลับไปแน่นอน