ทำบุญสงกรานต์เขมร

ทำบุญสงกรานต์เขมรที่จังหวัดกระแจะ: ปีใหม่เรียบง่ายแต่เต็มไปด้วยความหมาย

สงกรานต์ปี 2555 ที่ผ่านมา mr.hotsia มีโอกาสเดินทางไปยังกัมพูชา สัมผัสประสบการณ์ปีใหม่เขมรหรือที่เขาเรียกกันว่า “ปีใหม่เขมร” ที่จังหวัดกระแจะ ซึ่งเป็นจังหวัดเล็ก ๆ ที่ซ่อนตัวอยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของกัมพูชา ความแตกต่างจากสงกรานต์ไทยที่ผมเคยชินคือที่นี่ไม่มีการสาดน้ำ ไม่มีการเล่นแป้งเหมือนที่กรุงเทพฯ หรือที่หลวงพระบางที่ผมเคยไปในปีก่อน สงกรานต์เขมรเขาให้ความสำคัญกับการทำบุญและการไหว้พระเป็นหลัก

ผมเริ่มต้นวันสงกรานต์เช้าที่จังหวัดกระแจะด้วยการตื่นแต่เช้า เดินทางไปชมโลมาอิรวดีน้ำจืดที่หาดูได้ยากประจำแม่น้ำโขง จุดนี้อยู่ห่างจากตัวเมืองกระแจะเพียง 15 กิโลเมตร การได้เห็นโลมาเล่นน้ำอย่างสงบในแม่น้ำโขงที่กว้างใหญ่เป็นภาพที่ประทับใจมาก สำหรับใครที่สนใจเรื่องนี้ mr.hotsia เคยเขียนเล่ารายละเอียดไว้ในบทความ โลมาอิรวดีแม่น้ำโขง จังหวัดกระแจะ กัมพูชา ซึ่งผมแนะนำให้ลองอ่านดูครับ

หลังจากดูโลมาเสร็จ ผมเดินทางไปยังวัดแห่งหนึ่งบนภูเขาในจังหวัดกระแจะ ซึ่งเป็นวัดที่ต้องเดินขึ้นบันไดหลายร้อยขั้นเพื่อไปถึงยอด ผมตื่นตาตื่นใจกับภาพผู้คนในชุดขาวทุกวัย ทั้งเด็ก หนุ่มสาว และผู้สูงอายุ หิ้วปิ่นโตอาหารใส่ซองเดินทางขึ้นไปทำบุญที่วัดกันอย่างจริงจัง บรรยากาศที่นี่แตกต่างจากวัดในเมืองพนมเปญที่ผมเคยเห็น เพราะในกระแจะทุกคนมีความตั้งใจทำบุญร่วมกันอย่างเคร่งครัด

ที่วัดบนภูเขานี้มีประเพณี “ก่อกองทราย” ซึ่งเป็นกิจกรรมที่ผมไม่เคยเห็นจากที่อื่น เริ่มต้นด้วยการไหว้พระและก่อกองทรายเป็นสัญลักษณ์ของการทำความสะอาดจิตใจและชีวิต จากนั้นชาวบ้านจะถวายอาหารพระเลี้ยงเพล ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ผมได้ลองชิมอาหารเขมรที่ชาวบ้านเตรียมมาเองในชุดปิ่นโต อาหารเหล่านี้มักเป็นข้าวสวยกับกับข้าวง่าย ๆ แต่เต็มไปด้วยความรักและความตั้งใจ

หลังจากถวายอาหารพระ ผมได้มีโอกาสเดินไปไหว้พระพุทธรูปที่ตั้งอยู่บนยอดเขา พระพุทธรูปนี้มีลักษณะคล้ายศิลปะพม่า มีผู้คนบางส่วนที่ไปยังจุดนี้เพื่อขอพร หรือนั่งฟังคำแนะนำบางอย่างจากพระสงฆ์หรือผู้รู้ ผมเองก็ไม่แน่ใจว่าเป็นการดูดวงหรือการผูกดวงแบบเขมรหรือไม่ แต่เป็นภาพที่สะท้อนความเชื่อและวิถีชีวิตของชาวเขมรที่นี่ได้ดี

สงกรานต์เขมรแทบไม่มีการสาดน้ำเหมือนบ้านเราในเมืองกรุงหรือในหลวงพระบาง ผมเข้าใจว่าอาจเป็นเพราะประเพณีและวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน แม้ว่าจะมีการสาดน้ำบ้างในบริเวณชายแดนติดกับไทย แต่ลึกเข้าไปในเมืองหลวงและต่างจังหวัดอย่างกระแจะไม่มีเลย การทำบุญที่วัด ไหว้พระ ตักบาตร และรับพร เป็นกิจกรรมหลักที่ชาวเขมรให้ความสำคัญในช่วงเทศกาลปีใหม่

ถ้าพูดถึงจังหวัดกระแจะ นอกจากประสบการณ์สงกรานต์แล้ว ผมขอแนะนำให้ลองสัมผัสวิถีชีวิตคนท้องถิ่นที่ตลาดเช้าของเมืองกระแจะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสถานที่ที่ผมประทับใจมาก อาหารที่นี่เรียบง่ายแต่น่าลิ้มลอง เช่น ข้าวต้มไก่ที่มีหลายร้านริมฝั่งแม่น้ำโขง หรือปลาช่อนย่างที่หอมกรุ่นกลิ่นไม้ถ่าน อาหารในจังหวัดกระแจะ ที่ผมเคยลองชิมนั้นทำให้รู้สึกว่า แม้จะเป็นอาหารบ้าน ๆ แต่รสชาตินั้นไม่ธรรมดา และบรรยากาศริมแม่น้ำโขงที่กว้างใหญ่พร้อมกับแสงอาทิตย์ยามเย็นก็ช่วยเพิ่มความพิเศษให้กับมื้ออาหารด้วย

จังหวัดกระแจะยังมีชื่อเสียงในเรื่องกล้วยฉาบที่อร่อยมาก ๆ ซึ่งผมได้ซื้อเป็นของฝากระหว่างทางจากพนมเปญไปกระแจะ กล้วยฉาบเหล่านี้กรอบและหอมหวานตามแบบฉบับชาวเขมรแท้ ๆ ใครสนใจสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ในบทความ กล้วยตากจังหวัดกระแจะ ที่ผมเคยเขียนไว้

สำหรับใครที่มาเที่ยวกระแจะ อย่าลืมสังเกตและสัมผัสวิถีชีวิตของชาวบ้านที่นี่อย่างจริงจัง เพราะนอกจากจะได้เห็นความแตกต่างทางวัฒนธรรมแล้ว ยังจะได้เรียนรู้ความเชื่อและความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้งที่นี่ที่ผม mr.hotsia ประทับใจมาก

สุดท้ายนี้ หากใครสนใจอยากติดตามภาพและบรรยากาศอาหาร เช้าและตลาดของกระแจะ รวมถึง street food ที่น่าสนใจ ผมแนะนำให้ดูคลิปที่ผมถ่ายไว้ใน YouTube ซึ่งมีทั้ง กินอาหารเช้าที่กระแจะ, กินอาหารเช้าตลาดกระแจะ และ กินอาหารที่กระแจะ กัมพูชา จะช่วยให้เห็นภาพชัดเจนขึ้นว่าที่นี่เป็นยังไง

โดยรวมแล้ว สงกรานต์ปีใหม่เขมรที่กระแจะคือการได้สัมผัสกับความสงบและความศรัทธาของชาวบ้านในวิถีที่ไม่วุ่นวายเหมือนสงกรานต์บ้านเรา แต่เต็มไปด้วยความหมายและความตั้งใจในการเริ่มต้นปีใหม่ด้วยการทำบุญและสืบสานประเพณีที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน mr.hotsia ขอแนะนำให้ทุกคนที่อยากสัมผัสประสบการณ์สงกรานต์แบบใหม่ ๆ ที่ไม่เหมือนใครลองมาที่นี่ดูครับ