กินสะใจปลาส้มไทยใหญ่ pickled fish Monghpyak

กินสะใจปลาส้มไทยใหญ่ Pickled Fish Monghpyak

ถ้าพูดถึงอาหารท้องถิ่นที่ทำให้ผมนึกถึงรสชาติและวิถีชีวิตของชาวไทยใหญ่ในภูมิภาคนี้แล้ว “ปลาส้ม” หรือต้มปลาหมักแบบไทยใหญ่ คือเมนูที่ผมติดใจและต้องบอกต่อแบบไม่มีกั๊กเลยครับ ผม mr.hotsia ได้มีโอกาสเดินทางไปสัมผัสชีวิตจริง ๆ ของคนไทยใหญ่ในพื้นที่ที่ยังไม่ค่อยมีใครรู้จักมากนัก เห็นวิธีการทำปลาส้มแบบโบราณที่ยังคงรักษารสชาติและกลิ่นหอมแบบดั้งเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น

ปลาส้มไทยใหญ่ หรือในชื่อท้องถิ่นที่เรียกกันว่า “Monghpyak” คือปลาน้ำจืดที่นำมาหมักกับเกลือและข้าวสุกโดยใช้เวลาหมักตั้งแต่ 3 วันไปจนถึง 1 สัปดาห์ เพื่อให้เกิดรสเปรี้ยวและกลิ่นหอมเฉพาะตัว การหมักปลาส้มแบบนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่อาหาร แต่ยังสะท้อนถึงภูมิปัญญาและวัฒนธรรมการกินของคนไทยใหญ่ที่เน้นการถนอมอาหารในยุคก่อนมีตู้เย็น

ตอนที่ mr.hotsia ไปถึง ตลาดท้องถิ่นแห่งหนึ่งในจังหวัดห่าติ่ญ (อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ จังหวัดห่าติ่ญ) ผมเดินตามกลิ่นหอม ๆ ที่ลอยมาแผ่ว ๆ ผ่านร้านขายปลาส้มที่เจ้าของร้านเป็นชาวไทยใหญ่แท้ ๆ เขาอธิบายวิธีการทำและแนะนำให้ผมลองชิมพร้อมกับข้าวเหนียวร้อน ๆ รสชาติที่ได้คือเปรี้ยว เค็ม หวานนิด ๆ จากข้าวหมัก และมีกลิ่นหอมของสมุนไพรที่ใช้หมักด้วย

การกินปลาส้มกับข้าวเหนียวในบรรยากาศแบบนี้เป็นอะไรที่ผมรู้สึกว่า “กินสะใจ” มากกว่าการกินอาหารตามร้านหรู ๆ ในเมืองใหญ่เสียอีก ที่สำคัญผมได้พูดคุยกับเจ้าของร้าน ได้ฟังเรื่องราวชีวิตของเขา ที่ย้ายถิ่นฐานมาจากภูมิภาคนี้เพื่อมาใช้ชีวิตในเมืองไทย เขาบอกว่าปลาส้มแบบนี้เป็นสิ่งที่ทำให้เขายึดโยงกับบ้านเกิดได้ดีทีเดียว

วิถีชีวิตและการเดินทางในพื้นที่ไทยใหญ่

การเดินทางในพื้นที่ที่ปลาส้มไทยใหญ่อาศัยอยู่นั้น ส่วนใหญ่ผมเลือกใช้วิธีเดินทางแบบอิสระ ตามสไตล์ แบ๊กแพ๊ค ที่ผมชื่นชอบ เพราะจะได้มีโอกาสแวะตลาดท้องถิ่น ลองกินอาหารพื้นบ้าน และพูดคุยกับคนท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด การนั่งรถสองแถวหรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างพาผมลัดเลาะตามเส้นทางเล็ก ๆ ซึ่งไม่ได้มีป้ายบอกทางมากนัก แต่บรรยากาศรอบข้างเต็มไปด้วยความเขียวขจีของทุ่งนาและภูเขา

หนึ่งในความประทับใจของผมคือการได้เห็นวิธีการขายปลาส้มแบบพื้นบ้านที่ตลาด ซึ่งมีทั้งปลาส้มสด ปลาส้มตากแห้ง รวมถึงเครื่องเคียงที่ทำจากสมุนไพรท้องถิ่น เช่น ใบมะกรูด ใบโหระพา และพริกแห้งที่ช่วยเพิ่มรสชาติให้ปลาส้มยิ่งกลมกล่อม ตอนเย็น ๆ มีร้านเล็ก ๆ ข้างตลาดที่ผมได้ลองปลาส้มทอดร้อน ๆ กินคู่กับผักลวกและข้าวเหนียว เป็นมื้อเย็นที่เรียบง่ายแต่มากด้วยความอร่อยและความสุขที่หาไม่ได้ง่าย ๆ จากที่อื่น

ความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมและการเดินทางท้องถิ่น

ปลาส้มไทยใหญ่ไม่ใช่แค่เรื่องของอาหาร แต่เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมที่สะท้อนให้เห็นถึงความผูกพันกับธรรมชาติและวิถีชีวิตแบบเรียบง่าย ผมมักจะแนะนำให้เพื่อน ๆ ที่ชอบกินอาหารท้องถิ่นและอยากสัมผัสวัฒนธรรมที่แท้จริงลองมาเยือนจังหวัดห่าติ่ญ หรือพื้นที่ที่มีชุมชนไทยใหญ่ เพราะนอกจากจะได้กินอาหารที่อร่อยสะใจ ยังได้เรียนรู้วิถีชีวิตของคนที่นี่อย่างลึกซึ้ง

ใครที่กำลังวางแผนเที่ยวแบบอิสระ ผมแนะนำให้เตรียมตัวดี ๆ ตามแนวทาง การเตรียมตัวเที่ยวแบบอิสระ ที่ผมเคยเขียนไว้ เพราะการเที่ยวในพื้นที่ที่ยังไม่ค่อยมีนักท่องเที่ยวไปถึงแบบนี้ ต้องอาศัยความเข้าใจและความพร้อมเรื่องการเดินทางและการสื่อสารบ้างเล็กน้อย แต่รับรองว่าคุ้มค่าแน่นอนครับ

ชวนดูคลิปกินปลาส้มสะใจจาก mr.hotsia

สำหรับใครที่อยากเห็นบรรยากาศจริง ๆ ของการกินปลาส้มไทยใหญ่และวิถีชีวิตของคนท้องถิ่น ผมจัดคลิปนี้ไว้ให้ชม กินสะใจปลาส้มไทยใหญ่ pickled fish Monghpyak ในคลิปนี้คุณจะได้เห็นการพูดคุยกับคนท้องถิ่น การทำปลาส้ม รวมถึงรสชาติที่ผมได้สัมผัสจริง ๆ จากสนามเดินทาง

สุดท้ายนี้ถ้าใครอยากเที่ยวแบบลึกซึ้งและกินอะไรที่สะใจจริง ๆ ต้องไม่พลาดปลาส้มไทยใหญ่ เมนูที่ผม mr.hotsia ยืนยันว่าถ้าได้ลองแล้วจะติดใจจนอยากกลับมาอีกครั้งแน่นอนครับ