กุ้งแม่น้ำโขงเชียงคาน

กุ้งแม่น้ำโขงเชียงคาน: รสชาติแห่งวิถีริมฝั่งโขงโดย Mr.Hotsia

เชียงคาน เมืองเล็กๆ ริมแม่น้ำโขง จังหวัดเลย ที่ผม Mr.Hotsia ได้เดินทางไปสัมผัสด้วยสองเท้าตัวเองนั้น ไม่ได้มีดีแค่บรรยากาศโบราณและวิถีชุมชนที่ยังคงอบอุ่นเท่านั้น แต่ยังมีเรื่องเล่าของ “กุ้งแม่น้ำโขง” ที่ชาวบ้านเอามาปิ้งขายให้เห็นกันสดๆ ริมถนน ซึ่งผมเชื่อว่าหลายคนอาจยังไม่เคยรู้จักหรือเคยลิ้มลองรสชาติของมันอย่างจริงจัง

ครั้งหนึ่งตอนเดินเล่นในตลาดและถนนเลียบโขงของเชียงคาน ผมเห็นชาวบ้านเขาเอากุ้งตัวโตๆ มาปิ้งเสียบไม้ กลิ่นหอมอบอวลไปทั่ว บางคนเรียกว่ากุ้งฝอยแต่เทียบกันแล้วตัวกุ้งที่นี่ใหญ่กว่ากุ้งฝอยทั่วไปมาก จึงอดสงสัยไม่ได้ว่ากุ้งเหล่านี้คืออะไร จึงได้ถามชาวบ้านและได้รู้ว่าเป็นกุ้งแม่น้ำโขง ตัวนี้นี่เองที่เป็นของขึ้นชื่อและหากินได้เฉพาะแถวนี้เท่านั้น

ที่น่าสนใจคือผมได้มีโอกาสเดินทางไปยังฝั่งตรงข้ามของเชียงคานที่เมืองชนะคราม สปป.ลาว แล้วก็ไปเจอชาวบ้านที่กำลังกู้ลอบกุ้งจากแม่น้ำโขงในช่วงเย็น ช่วยให้เห็นภาพการจับกุ้งจริงๆ ด้วยสายตาของผมเอง ลอบที่ใช้จะมีขนาดไม่ใหญ่มากและเขาจะใช้รำข้าวเป็นเหยื่อล่อกุ้งให้มาติดลอบ พอเช้ามาก็จะกู้ลอบขึ้นมาเพื่อเก็บกุ้งที่ได้วันละไม่น้อย เฉลี่ยแล้วก็จะได้ประมาณโลหนึ่งซึ่งจะนำไปขายให้กับชาวบ้านในเชียงคานอีกที

จากที่ผมได้สอบถามมา ชาวบ้านเล่าว่าเคยจับกุ้งตัวใหญ่ที่สุดเท่ากับแขนของคนเลยทีเดียว แต่ส่วนมากที่ดักด้วยลอบจะได้กุ้งขนาดเล็กกว่าหน่อยตามภาพที่เห็น ราคาที่ขายกุ้งสดอยู่ที่ประมาณกิโลกรัมละ 100 บาท ซึ่งไม่ถือว่าแพงเลยถ้าเทียบกับความยากง่ายในการจับและความสดใหม่ที่ได้มาจากแม่น้ำโขง

เวลาที่ผมเดินทางผ่านชุมชนริมโขงในเชียงคาน เห็นกุ้งเหล่านี้ถูกนำมาย่างบนเตาถ่านจนหนังกรอบ เนื้อด้านในยังชุ่มฉ่ำ กลิ่นหอมของกุ้งย่างนั้นชวนให้หิวได้ทุกเวลา บางคนก็จะนำกุ้งไปหมกในกระบอกไม้ไผ่หรือหมกในใบตอง ซึ่งผมได้ยินชาวบ้านพูดกันว่ารสชาติของกุ้งแม่น้ำโขงแบบนี้อร่อยมาก และเหมาะกับการกินคู่กับข้าวเหนียวร้อนๆ เป็นอย่างยิ่ง

ประสบการณ์ส่วนตัวของ Mr.Hotsia คือ ผมเองยังไม่มีโอกาสได้นั่งกินกุ้งย่างตัวเป็นๆ ที่เขาปิ้งขายริมถนนเชียงคานอย่างจริงจัง เพราะกว่าจะได้กุ้งมาแต่ละโลนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้ความอดทนและชำนาญในการดักจับพอสมควร แต่ถ้าใครไปเชียงคานในช่วงหน้าหนาวที่ลมโกรกเย็นสบาย และได้เดินเล่นชมบรรยากาศยามเย็นริมแม่น้ำ ผมอยากให้ลองสั่งกุ้งย่างสักไม้มานั่งกินดู จะได้สัมผัสวิถีชีวิตของคนเชียงคานผ่านรสชาติของกุ้งตัวนั้น

นอกจากนี้เชียงคานยังมีเสน่ห์ในแง่ของวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่น่าสนใจ เช่นเดียวกับที่ผมเคยเขียนถึงในบทความ เที่ยวเชียงคานหน้าหนาว ที่บรรยายถึงบรรยากาศหมอกหนาและวิถีชุมชนริมโขง รวมถึงตลาดสดและร้านกาแฟโบราณที่ชาวเชียงคานนั่งพูดคุยกันอย่างเรียบง่าย

ถ้าใครสนใจอยากเรียนรู้เรื่องราวของชุมชนริมโขงเพิ่มเติม ผมขอแนะนำให้อ่านบทความ ผีตาโขน ด่านซ้าย จังหวัดเลย ที่ผมได้เล่าถึงประเพณีและตำนานเก่าแก่ของชาวเลย ซึ่งเชื่อมโยงกับวัฒนธรรมในพื้นที่นี้ได้อย่างดี และแน่นอนว่าการเดินทางในจังหวัดเลยไม่ว่าจะเป็นเชียงคานหรือด่านซ้าย จะทำให้เราได้สัมผัสกับความหลากหลายของวิถีชีวิตและธรรมชาติที่สวยงามไม่เหมือนใคร

สำหรับท่านที่อยากลองสัมผัสรสชาติอาหารที่เป็นเอกลักษณ์ของเชียงคาน เช่น กุ้งแม่น้ำโขง หรือแม้แต่ ปลาท่องโก๋ยัดไส้ ที่เป็นของว่างขึ้นชื่อในตลาดสดเชียงคาน ผม Mr.Hotsia แนะนำให้ไปช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เพราะจะได้เห็นวิถีชีวิตชาวบ้านอย่างแท้จริง และได้ลิ้มลองของดีที่สดใหม่จากท้องถิ่น

สรุปว่า กุ้งแม่น้ำโขงที่เชียงคานไม่ใช่แค่ของกินเล่นธรรมดาๆ แต่เป็นตัวแทนของวัฒนธรรมชุมชนที่ผูกพันกับแม่น้ำโขงอย่างลึกซึ้ง การได้ลองกินกุ้งย่างริมโขงพร้อมกับนั่งชมวิวแม่น้ำในยามเย็น จะทำให้รู้สึกเหมือนได้เชื่อมต่อกับชีวิตและธรรมชาติอย่างแท้จริง เหมือนที่ผม Mr.Hotsia ได้สัมผัสมาแล้ว และหวังว่าทุกคนจะมีโอกาสไปลองด้วยตัวเองสักครั้งครับ