แข่งเรือมาดบางพลี

สัมผัสบรรยากาศแข่งเรือมาดบางพลี วิถีชีวิตริมน้ำแห่งสมุทรปราการ

ถ้าพูดถึงงานประเพณีพื้นบ้านที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวของสมุทรปราการ หนึ่งในกิจกรรมที่ผม mr.hotsia ต้องขอแนะนำให้ไปสัมผัสด้วยตัวเอง คือ “แข่งเรือมาด” ที่อำเภอบางพลี งานนี้ไม่ได้เป็นเพียงแค่การแข่งขันเรือธรรมดา แต่เป็นการอนุรักษ์เรือชนิดหนึ่งที่เรียกว่า “เรือมาด” ซึ่งเป็นเรือขุดโบราณของภาคกลางที่หาชมได้ยากในยุคนี้

ผม mr.hotsia ได้มีโอกาสไปชมงานแข่งเรือมาดในงานโยนบัวหลวงพ่อโตที่บางพลีใหญ่ ซึ่งจัดขึ้นทุกปีในช่วงก่อนวันโยนบัวประมาณ 1-2 วัน บรรยากาศที่นั่นเต็มไปด้วยความคึกคักของชาวบ้านจากหลายตำบลในเขตบางพลีที่ส่งเรือมาดขนาดเล็กมาแข่งกัน เรือมาดที่ใช้แข่งจะมีลักษณะพิเศษคือหัวเรือแบนกว้าง ไม่งอนเหมือนเรือพายม้า และไม่เพรียวบางเหมือนเรือหมู ขนาดของเรือก็มีตั้งแต่เล็กจนถึงใหญ่ เหมาะกับการพายแข่งอย่างรวดเร็วและคล่องตัว

เรือมาดที่ถูกใช้ในการแข่งขันนี้ส่วนใหญ่จะทำจากไม้ตะเคียนหรือไม้สักคุณภาพดี ซึ่งเป็นไม้ที่มีความแข็งแรงทนทาน และน้ำหนักเบา ช่วยให้ฝีพายสามารถถ่อหรือพายได้อย่างคล่องแคล่ว บรรยากาศริมคลองในวันแข่งเต็มไปด้วยเสียงเชียร์และเสียงพายกระทบผิวน้ำ ผมเดินชมและพบว่าฝีพายจากตำบลบางพลีน้อยได้รับความสนใจจากคนในงานมาก ผม mr.hotsia ถึงกับต้องเชียร์ทีมนี้อย่างเต็มที่ เพราะได้เห็นความตั้งใจและความชำนาญในการพายเรือของพวกเขาอย่างใกล้ชิด

เรือมาดในอดีตเป็นพาหนะพื้นบ้านที่สำคัญของชาวบ้านริมคลองสำโรงและคลองย่อยต่าง ๆ ในพื้นที่สมุทรปราการ เห็นเรือมาดเหล่านี้ล่องไปตามคลองบรรทุกข้าวเปลือก ไม้ฟืน หรือหิน ตามที่ผมเคยเห็นในชุมชนบ้านผมที่บางบ่อ เรือมาดยังเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตชาวนาที่ต้องขนข้าวในฤดูน้ำหลาก แต่เมื่อเวลาผ่านไปและการทำนาข้าวลดลง เรือมาดก็เริ่มถูกแทนที่ด้วยเรือหางยาวที่ติดเครื่องยนต์แทน

แต่ที่บางพลีใหญ่ไม่ยอมให้เรือมาดหายไปเฉย ๆ จึงเกิดกิจกรรมแข่งเรือมาดขึ้นในงานโยนบัวหลวงพ่อโต เพื่อเชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน และกระตุ้นความสนใจของคนรุ่นใหม่ในการรักษาเรือมาดโบราณนี้ไว้ให้คงอยู่ในวิถีชีวิตชาวคลองอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผม mr.hotsia เห็นว่าเป็นเรื่องที่น่ายินดีมาก เพราะนอกจากจะได้ชมการแข่งขันที่ตื่นเต้น ยังได้เรียนรู้ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ลึกซึ้ง

ตลาดเก่า 150 ปี บางพลี ใกล้เคียงกับลำน้ำที่ใช้แข่งเรือมาด

หากใครที่มาเที่ยวชมแข่งเรือมาดแล้ว อย่าพลาดที่จะไปเดินเล่นตลาดเก่าบางพลีใหญ่ที่อยู่ไม่ไกลจากสนามแข่ง ตลาดแห่งนี้เป็นตลาดริมน้ำที่มีประวัติยาวนานกว่า 150 ปี เป็นตัวอย่างของตลาดริมคลองที่ยังคงรักษาเสน่ห์แบบดั้งเดิมเอาไว้ได้อย่างครบถ้วน ทั้งร้านค้าไม้เก่าแก่ที่ขายของใช้ของกินเหมือนย้อนกลับไปในอดีต ผม mr.hotsia ชอบเดินเล่นตลาดนี้มาก เพราะได้เห็นวิถีชีวิตชาวบ้านที่ยังคงพายเรือมาขายของกันเหมือนสมัยก่อน

ตลาดบางพลีมีของกินพื้นบ้านหลากหลายชนิดให้ลองชิม เช่น ขนมไทยโบราณ อาหารตามสั่งรสเด็ด และผลผลิตจากท้องถิ่นอย่างผักสด ปลาแห้ง รวมทั้งผลิตภัณฑ์ปลาสลิดบางบ่อที่ขึ้นชื่อของสมุทรปราการ ผมเองมักจะแวะซื้อปลาสลิดกลับบ้านบ่อย ๆ เพราะรสชาติหวานมันและเนื้อแน่นที่หาไม่ได้จากที่ไหน ปลาสลิดบางบ่อ ก็เป็นเรื่องราวที่ผมเคยเขียนเล่าไว้อย่างละเอียดว่าแต่ละตัวนั้นผ่านการเลี้ยงในน้ำกร่อยที่เหมาะสม ทำให้เนื้อปลามีคุณภาพเยี่ยม

วิถีชีวิตริมคลองสำโรงกับเรือมาดและการแข่งขัน

คลองสำโรงและคลองย่อยในเขตสมุทรปราการเป็นเส้นทางน้ำที่สำคัญมาตั้งแต่โบราณ ชาวบ้านในพื้นที่นี้ใช้เรือมาดเป็นพาหนะหลักในการเดินทางและขนส่งสินค้า ผม mr.hotsia เติบโตมากับเรื่องราวของเรือมาดและวิถีชีวิตริมน้ำเหล่านี้ ที่บ้านผมบางบ่อยังมีการใช้เรือมาดลำเล็ก ๆ ในการหาปลาและขนของเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่บ้าง แม้ว่าจะไม่ค่อยเห็นในชีวิตประจำวันเหมือนเมื่อก่อนแล้วก็ตาม

ความสนุกของงานแข่งเรือมาด คือการได้เห็นฝีพายแต่ละทีมตั้งใจฝึกฝนพายเรือกันอย่างจริงจัง ความเร็วและความประสานงานของทีมเปลี่ยนบรรยากาศของคลองให้กลายเป็นสนามแข่งที่เร้าใจ ผมเคยลองไปเชียร์ทีมจากตำบลบ้านระกาศซึ่งเป็นบ้านเกิดของผมเอง แต่ในปีนั้นไม่เจอทีม เขาจึงให้ผมไปเชียร์ทีมบางพลีน้อยแทน ซึ่งผมก็ได้รู้จักเพื่อนใหม่ และได้พูดคุยแลกเปลี่ยนเรื่องเรือมาดกับชาวบ้านผู้รักประเพณีนี้อย่างสนุกสนาน

การแข่งเรือมาดไม่ได้เป็นแค่กีฬา แต่ยังเป็นการรักษาและส่งต่อภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน ผม mr.hotsia เห็นว่านี่คือการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และความบันเทิงที่ลงตัว ซึ่งหากใครสนใจอยากสัมผัสความสนุกสนานนี้ แนะนำให้ไปช่วงงานโยนบัวหลวงพ่อโตที่บางพลีใหญ่ครับ

การเดินทางและท่องเที่ยวเชื่อมโยง

สำหรับผู้ที่สนใจจะไปเที่ยวชมแข่งเรือมาดและสำรวจตลาดเก่า 150 ปีบางพลี สามารถเดินทางง่าย ๆ จากตัวเมืองสมุทรปราการ หรือกรุงเทพฯ ใช้เส้นทางถนนเทพารักษ์และเลี้ยวเข้าสู่บางพลีใหญ่และบางพลีน้อยได้สะดวก ในระหว่างทางจะได้เห็นวิถีชีวิตริมคลองและพื้นที่นาข้าวที่เคยรุ่งเรืองในอดีต

นอกจากนี้ยังสามารถแวะชมตลาดเก่าบางพลีใหญ่ซึ่งเป็นแหล่งรวมวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างแท้จริง ผม mr.hotsia แนะนำให้ลองเดินชมบรรยากาศตลาดและชิมอาหารพื้นบ้านพร้อมกับซื้อของฝากกลับบ้าน เช่น ปลาสลิดบางบ่อ หรือลองชิมขนมที่มีขายในตลาดที่นี่

สรุปประสบการณ์จาก mr.hotsia

การไปชมแข่งเรือมาดที่บางพลีเป็นประสบการณ์ที่ผม mr.hotsia ประทับใจมาก เพราะได้เห็นการรักษาวัฒนธรรมท้องถิ่นที่ไม่ล้มหายตายจาก การได้ยินเสียงพายกระทบเรือและเสียงเชียร์ริมคลองทำให้ผมนึกย้อนถึงอดีตของชุมชนริมน้ำที่ผมเติบโตมา เรือมาดไม่ใช่แค่เรือขุดธรรมดา แต่เป็นตัวแทนของวิถีชีวิตและภูมิปัญญาของชาวภาคกลางที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์

ถ้าคุณเป็นคนชอบเดินทางแบบเจาะลึกและต้องการสัมผัสประเพณีท้องถิ่นที่มีชีวิต อำเภอบางพลีที่สมุทรปราการคือจุดหมายที่ไม่ควรพลาด ลองแวะชมตลาดเก่า 150 ปี ตลาดเก่าบางพลี และอย่าลืมจับจองเวลามาชมแข่งเรือมาดในงานโยนบัวหลวงพ่อโต ดูให้เห็นกับตาว่าเรือมาดของแท้ที่ใช้พายอย่างชำนาญนั้นเป็นอย่างไร แล้วคุณจะหลงรักวิถีชีวิตริมคลองและความสนุกสนานของชาวบ้านที่นี่เหมือนผม mr.hotsia แน่นอนครับ