น้ำข้าวของแม่ 50 ปี ตั้งแต่มีหม้อหุงข้าวก็ไม่เคยได้กินอีกเลย วันนี้มาย้อนวันเด็กทำกินอีกครั้ง

น้ำข้าวของแม่ 50 ปี ตั้งแต่มีหม้อหุงข้าวก็ไม่เคยได้กินอีกเลย วันนี้มาย้อนวันเด็กทำกินอีกครั้ง

ถ้าพูดถึง “น้ำข้าว” หลายคนอาจจะงงว่าคืออะไร น้ำข้าวที่ว่านี้ก็คือของเหลวที่เหลือจากการหุงข้าวแบบโบราณในยุคก่อนที่หม้อหุงข้าวไฟฟ้าจะเข้ามาแทนที่ เมื่อครั้งเด็กๆ ผม mr.hotsia ได้มีโอกาสสัมผัสวิถีชีวิตบ้านนอกแบบแท้จริงที่จังหวัดเลย บ้านเกิดของแม่ผมเอง ซึ่งน้ำข้าวนั้นเป็นสิ่งที่แม่ผมทำกินมาตลอดกว่า 50 ปี ก่อนที่หม้อหุงข้าวไฟฟ้าจะกลายมาเป็นของใช้หลักในครัวเรือน และน้ำข้าวนี้ก็หายไปจากโต๊ะอาหารเราอย่างถาวร จนตอนนี้ผมตัดสินใจย้อนกลับไปลองทำกินอีกครั้งเพื่อรื้อฟื้นความทรงจำในวัยเด็ก

น้ำข้าวของแม่ไม่ได้เป็นแค่ของเหลวจากการต้มข้าวธรรมดา แต่มันคือสมบัติจากความทรงจำ วิถีชีวิตที่เรียบง่าย และรสชาติที่มีความผูกพันลึกซึ้งกับครอบครัวและท้องถิ่นเลยที่ผมรัก น้ำข้าวในสมัยก่อนแม่จะใช้หม้อดินหรือหม้อหุงข้าวแบบโบราณที่ต้องควบคุมไฟเอง ใช้ฟืนเป็นเชื้อเพลิง และต้องคอยดูแลตลอดเวลา จนข้าวสุกพอดี น้ำข้าวที่ได้จะมีรสชาติหวานละมุน คล้ายน้ำข้าวหมากที่ไม่ได้หมักแต่ยังคงความกลมกล่อมจากข้าวเหนียวที่หุงใหม่ๆ

หลังจากที่หม้อหุงข้าวไฟฟ้าครองบ้านเรา น้ำข้าวก็กลายเป็นของหายาก เพราะหม้อไฟฟ้าจะหุงข้าวแบบแห้งและสม่ำเสมอ ทำให้น้ำข้าวที่เคยมีนั้นไม่มีอีกเลย ผม mr.hotsia ที่เติบโตมากับข้าวเหนียวร้อนๆ น้ำข้าวอุ่นๆ รู้สึกว่าเหมือนขาดอะไรไปอย่างหนึ่งในชีวิตประจำวัน

ครั้งนี้ที่จังหวัดเลย ผมเลยขอพาแม่กลับไปลองหุงข้าวแบบโบราณอีกครั้งที่บ้านเกิดในอำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ซึ่งไม่ไกลจากเชียงคานและภูกระดึงที่ผมเคยเล่าไว้ก่อนหน้านี้ (อ่านเพิ่มเติมเรื่อง ผีตาโขน ด่านซ้าย จังหวัดเลย และ ทะเลหมอกผานกแอ่น – ภูกระดึง) แม่ใช้หม้อดินใบเก่าที่เก็บไว้มานาน จุดไฟด้วยฟืนและคอยคนข้าวอย่างตั้งใจ กลิ่นข้าวหอมกรุ่นเริ่มลอยขึ้นมาในอากาศเย็นที่ปกคลุมด้วยหมอกหนาในยามเช้า

ระหว่างที่รอข้าวสุก ผมนึกถึงบรรยากาศในเชียงคานที่เคยเดินเล่นตอนหน้าหนาว หมอกปกคลุมแม่น้ำโขงและบรรยากาศของตลาดเช้าที่เต็มไปด้วยผู้คนที่ใส่บาตร และร้านกาแฟโบราณที่ชาวบ้านนั่งคุยกัน (ถ้าใครชอบบรรยากาศแบบนั้นลองอ่าน เที่ยวเชียงคานหน้าหนาว) กลิ่นน้ำข้าวที่แม่ทำคล้ายกับกลิ่นของความอบอุ่นและความทรงจำเหล่านั้น

เมื่อข้าวสุก น้ำข้าวที่ได้ก็เทลงชาม รสชาติหวานเล็กน้อยจากข้าวเหนียวที่หุงในหม้อดินทำให้ผมนึกถึงคำพูดของแม่ที่บอกว่า “น้ำข้าวนี้ดีต่อสุขภาพและช่วยให้ร่างกายอบอุ่น” ผมลองชิมน้ำข้าวพร้อมกับข้าวเหนียวร้อนๆ ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปในช่วงเวลาที่ไม่มีเทคโนโลยีทันสมัยคอยทำแทนเรา

น้ำข้าวของแม่ไม่ใช่แค่ของกิน แต่มันคือสัญลักษณ์ของความเรียบง่ายและความผูกพันของครอบครัวในชนบทที่เมืองเลยซึ่งยังคงรักษาวิถีดั้งเดิมไว้อย่างดี แม้จะมีเรื่องราวและวัฒนธรรมที่น่าสนใจมากมายในจังหวัดนี้ เช่น ตำนานผีตาโขนที่ด่านซ้าย หรือกุ้งแม่น้ำโขงที่เชียงคาน (อ่านเพิ่ม กุ้งแม่น้ำโขงเชียงคาน) แต่สิ่งที่ผมประทับใจที่สุดคือเรื่องราวเล็กๆ อย่างน้ำข้าวของแม่ที่ไม่เคยเลือนหายไปตามกาลเวลา

สำหรับใครที่อยากสัมผัสวิถีชีวิตแบบบ้านๆ ที่จังหวัดเลย ผมแนะนำให้ลองมาสัมผัสบรรยากาศในชุมชนที่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมดั้งเดิมอย่างเหนียวแน่น และถ้ามีโอกาสได้ลองน้ำข้าวแบบโบราณ ผมเชื่อว่าคุณจะเข้าใจความหมายของคำว่า “รสชาติของความทรงจำ” อย่างลึกซึ้ง

สุดท้ายนี้ ผม mr.hotsia อยากชวนทุกคนให้เปิดใจลองย้อนรอยอดีตด้วยการกลับไปทำสิ่งที่เคยทำในวัยเด็ก ไม่ว่าจะเป็นการหุงข้าวแบบโบราณ ทำอาหารพื้นบ้าน หรือเดินทางไปสัมผัสวิถีชีวิตชาวบ้านที่จังหวัดเลย ซึ่งเต็มไปด้วยเรื่องราวน่าสนใจและสถานที่ท่องเที่ยวที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว

ติดตามเรื่องราวการเดินทางที่ผม mr.hotsia เล่าผ่านประสบการณ์จริงจากสนามจริง ได้ที่เว็บไซต์ hotsia.com และลองคลิกดูวิดีโอ “น้ำข้าวของแม่ 50 ปี ตั้งแต่มีหม้อหุงข้าวก็ไม่เคยได้กินอีกเลย วันนี้มาย้อนวันเด็กทำกินอีกครั้ง” ใน YouTube ที่นี่ ชมวิดีโอน้ำข้าวของแม่ เพื่อสัมผัสบรรยากาศและความรู้สึกที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น